Shloka 21
Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ
Devanagari script
एतेषु हि नर: सक्तो धर्ममुत्सृज्य वर्तते | यथायुक्तेन च कृतां क्रियां लोको न मन्यते,“इन दुर्व्यसनोंमें आसक्त मनुष्य धर्मकी अवहेलना करके मनमाना बर्ताव करने लगता है। इस प्रकार व्यसनासक्त पुरुषके द्वारा किये हुए किसी भी कार्यको लोग सम्मान नहीं देते हैं
Translation
ఈ దుర్వ్యసనాలలో మునిగిన మనిషి ధర్మాన్ని విడిచి స్వేచ్ఛాచారంగా ప్రవర్తిస్తాడు. అటువంటి వ్యసనాసక్తుడు చేసిన ఏ కార్యాన్నీ లోకం గౌరవించదు.
Word by Word
एतेषुin these (vices/objects)
एतेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
सक्तःattached/addicted
सक्तः:
TypeAdjective
Rootसक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मम्dharma/righteousness
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्सृज्यhaving abandoned
उत्सृज्य:
TypeVerb
Rootउत्-√सृज्
FormAbsolutive (Gerund)
वर्ततेbehaves/acts
वर्तते:
TypeVerb
Root√वृत्
FormPresent (Lat), Atmanepada, 3rd, Singular
यथाas/according to how
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
युक्तेनproper/appropriate
युक्तेन:
Karana
TypeAdjective
Rootयुक्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कृताम्done/performed
कृताम्:
TypeAdjective
Rootकृत
FormFeminine, Accusative, Singular
क्रियाम्act/deed/ritual action
क्रियाम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रिया
FormFeminine, Accusative, Singular
लोकःpeople/the world
लोकः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
मन्यतेthinks/considers/approves
मन्यते:
TypeVerb
Root√मन्
FormPresent (Lat), Atmanepada, 3rd, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes