Shloka 40
पुनर्द्यूत-समाह्वानम्
Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager
Devanagari script
धिगस्तु नष्ट: खलु भारतानां धर्मस्तथा क्षत्रविदां च वृत्तम् | यत्र हातीतां कुरुधर्मवेलां प्रेक्षन्ति सर्वे कुरव: सभायाम्
Translation
ధిక్కారం! భరతవంశ రాజుల ధర్మం నిశ్చయంగా నశించింది; క్షత్రియధర్మాన్ని తెలిసిన ఈ మహాపురుషుల సదాచారమూ లుప్తమైంది. ఎందుకంటే ఇక్కడ కౌరవుల ధర్మమర్యాద ఉల్లంఘించబడుతున్నా, సభలో ఉన్న కురువులందరూ మౌనంగా చూస్తున్నారు.
Word by Word
धिक्fie! shame!
धिक्:
TypeIndeclinable
Rootधिक्
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative (Vidhi-lin), 3, Singular, Parasmaipada
नष्टःdestroyed, lost
नष्टः:
TypeAdjective
Rootनष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
खलुindeed, surely
खलु:
TypeIndeclinable
Rootखलु
भारतानाम्of the Bharatas
भारतानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Genitive, Plural
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
क्षत्रविदाम्of those who know kshatra-duty (warrior code)
क्षत्रविदाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootक्षत्रविद्
FormMasculine, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वृत्तम्conduct, good practice
वृत्तम्:
Karta
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
हातीताम्they abandoned/renounced
हातीताम्:
TypeVerb
Rootहा
FormImperfect (Lan), 3, Plural, Atmanepada
कुरुधर्मवेलाम्the boundary/limit of Kuru-dharma (dharma-code of the Kurus)
कुरुधर्मवेलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुरुधर्मवेला
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रेक्षन्तिthey look on, they witness
प्रेक्षन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-ईक्ष्
FormPresent (Lat), 3, Plural, Parasmaipada
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
कुरवःthe Kurus
कुरवः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Nominative, Plural
सभायाम्in the assembly hall
सभायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Locative, Singular
अहोalas! oh!
अहो:
TypeIndeclinable
Rootअहो
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes