Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अध्याय ६४ — सभामध्ये क्रोध-निवारणम्

Restraint of wrath in the royal assembly

लभ्यते खलु पापीयान्‌ नरो नु प्रियवागिह । अप्रियस्य हि पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभ:,इस संसारमें सदा मनको प्रिय लगनेवाले वचन बोलनेवाला महापापी मनुष्य भी अवश्य मिल सकता है; परंतु हितकर होते हुए भी अप्रिय वचनको कहने और सुननेवाले दोनों दुर्लभ हैं

labhyate khalu pāpīyān naro nu priyavāg iha | apriyasya hi pathyasya vaktā śrotā ca durlabhaḥ ||

ఈ లోకంలో వినడానికి మధురమైన మాటలే చెప్పే మహాపాపి మనిషి కూడా దొరుకుతాడు; కానీ హితకరమైనదైనా అప్రియమైన మాట చెప్పేవాడు, అలాగే అలాంటి మాట వినేవాడు—ఇద్దరూ దుర్లభులు.

लभ्यतेis obtained / is found
लभ्यते:
TypeVerb
Rootलभ्
FormLat, Atmanepada, Karmani, Prathama, Eka
खलुindeed
खलु:
TypeIndeclinable
Rootखलु
पापीयान्more sinful / very wicked
पापीयान्:
Karta
TypeAdjective
Rootपापीयस् (पाप)
FormPum, Prathama, Eka
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormPum, Prathama, Eka
नुindeed / surely (emphatic particle)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
प्रियवाक्one who speaks pleasing words
प्रियवाक्:
Karta
TypeNoun
Rootप्रियवाच् (प्रिय + वाच्)
FormPum, Prathama, Eka
इहhere / in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
अप्रियस्यof (that which is) unpleasant
अप्रियस्य:
TypeAdjective
Rootअप्रिय
FormNapum, Shashthi, Eka
हिfor / indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पथ्यस्यof (that which is) wholesome / beneficial
पथ्यस्य:
TypeAdjective
Rootपथ्य
FormNapum, Shashthi, Eka
वक्ताa speaker
वक्ता:
Karta
TypeNoun
Rootवक्तृ (from √वच्)
FormPum, Prathama, Eka
श्रोताa listener
श्रोता:
Karta
TypeNoun
Rootश्रोतृ (from √श्रु)
FormPum, Prathama, Eka
and
:
TypeIndeclinable
Root
दुर्लभःrare / hard to find
दुर्लभः:
TypeAdjective
Rootदुर्लभ
FormPum, Prathama, Eka

विदुर उवाच

V
Vidura