Shloka 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १६ श्लोक मिलाकर कुल १२३ “लोक हैं) भ्न्ैमा+ () अिमनने पञ्चपज्चाशत्तमो< ध्याय: दुर्योधनका धृतराष्ट्रको उकसाना दुर्योधन उवाच यस्य नास्ति निजा प्रज्ञा केवलं तु बहुश्रुतः । न स जानाति शान््त्रार्थ दर्वी सूपरसानिव,दुर्योधन बोला--पिताजी! जिसके पास अपनी बुद्धि नहीं है, जिसने केवल बहुत-से शास्त्रोंका श्रवणभर किया है, वह शास्त्रके तात्पर्यको नहीं समझ सकता; ठीक उसी तरह, जैसे कलछी दालके रसको नहीं जानती
duryodhana uvāca | yasya nāsti nijā prajñā kevalaṃ tu bahuśrutaḥ | na sa jānāti śāstrārthaṃ darvī sūparasān iva ||
దుర్యోధనుడు అన్నాడు—తండ్రీ! స్వంత వివేచనబుద్ధి లేని వాడు, కేవలం అనేక శాస్త్రాలను విన్నంత మాత్రాన, శాస్త్రార్థాన్ని గ్రహించలేడు; సూపులో మునిగిన గరిటె రుచిని ఎరుగనట్లే।
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Mere accumulation of scriptural hearing or learning (bahuśrutatva) is insufficient without one’s own discernment (nijā prajñā). True understanding requires internal insight; otherwise, one remains like a ladle that contacts soup but cannot taste its essence.
Duryodhana addresses his father Dhṛtarāṣṭra with a pointed maxim, implying that without independent judgment one cannot understand the real intent of śāstra. In context, this functions as a rhetorical prod meant to influence Dhṛtarāṣṭra’s stance and decision-making.