Shloka 14
अक्षदेवन-प्रवर्तनम् | Commencement of the Dice Game
सत्यपराक्रमी सात्यकिने युधिष्ठिरके लिये छत्र धारण किया तथा अर्जुन और भीमसेनने व्यजन डुलाये ।। चामरे चापि शुद्धे द्वे यमौ जगृहतुस्तथा । उपागृह्नाद् यमिन्द्राय पुराकल्पे प्रजापति:
cāmare cāpi śuddhe dve yamau jagṛhatuḥ tathā | upāgṛhṇād yam indrāya purākalpe prajāpatiḥ ||
సత్యపరాక్రముడైన సాత్యకి యుధిష్ఠిరునికి ఛత్రం ధరించగా, అర్జునుడు మరియు భీమసేనుడు వ్యజనాలు ఊపారు. అలాగే యమజులైన ఇద్దరు సోదరులు (నకుల-సహదేవులు) రెండు నిర్మలమైన చామరాలను కూడా చేతబట్టారు. పూర్వకల్పంలో ప్రజాపతి ఇంద్రునికి ఇలాగే వ్యజనాన్ని పట్టుకున్నాడని చెబుతారు.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how symbols of royal service (like the cāmara) communicate legitimacy and supreme honor; ethically, it warns that external reverence and ritual propriety can coexist with concealed envy and political hostility.
Duryodhana describes the ceremonial attendance at Yudhiṣṭhira’s court: the twin brothers hold the two pure cāmaras, and the scene is elevated by a mythic comparison—Prajāpati once performed the same service for Indra—intensifying the grandeur that provokes Duryodhana’s inner agitation.