Shloka 36
शतशक्ष कुथांस्तत्र सिंहला: समुपाहरन् । सिंहलदेशके क्षत्रियोंने समुद्रका सारभूत वैदूर्य, मोतियोंके ढेर तथा हाथियोंके सैकड़ों झूल अर्पित किये ।। संवृता मणिचीरैस्तु श्यामास्ताम्रान्तलोचना:,उपाजहुर्विशश्वैव शूद्रा: शुश्रूषवस्तथा । वे सिंहलदेशीय वीर मणियुक्त वस्त्रोंसे अपने शरीरोंको ढके हुए थे। उनके शरीरका रंग काला था और उनकी आँखोंके कोने लाल दिखायी देते थे। उन भेंट-सामग्रियोंको लेकर वे सब लोग दरवाजेपर रोके हुए खड़े थे। ब्राह्मण, विजित क्षत्रिय, वैश्य तथा सेवाकी इच्छावाले शूट्र प्रसन्नता-पूर्वक वहाँ उपहार अर्पित करते थे
śataśaḥ śaṅkhān tatra siṃhalāḥ samupāharan | siṃhaladeśakāḥ kṣatriyāḥ samudrasārabhūtaṃ vaidūryaṃ muktāpuñjāṃś ca hastināṃ ca śataśo jhūlān arpitavantaḥ || saṃvṛtā maṇicīraiḥ tu śyāmās tāmrāntalocanāḥ | upājahruḥ viśaś caiva śūdrāḥ śuśrūṣavas tathā ||
దుర్యోధనుడు అన్నాడు—“సింహళదేశం నుండి వారు వందల కొద్దీ శంఖాలు, కుథాలు మరియు ఇతర అనేక కానుకలను తెచ్చారు. అక్కడి క్షత్రియులు సముద్రసారంలా భావించదగిన వైదూర్య మణులు, ముత్యాల కుప్పలు, ఏనుగుల జూలు-సామగ్రి వందల సంఖ్యలో సమర్పించారు. మణిభూషిత వస్త్రాలతో దేహం కప్పుకున్న, శ్యామవర్ణులు, కళ్ల మూలల్లో ఎర్రటి ఛాయ కలవారు—ఆ కానుకలతోనే ద్వారమున అడ్డుపడి నిలిచారు. బ్రాహ్మణులు, జయించబడిన క్షత్రియులు, వైశ్యులు, సేవాభిలాషి శూద్రులు కూడా బాహ్యానందం చూపుతూ అక్కడ కానుకలు అర్పించారు.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how political power expresses itself through tribute and ceremonial giving: wealth, exotic goods, and public deference become instruments of legitimacy. Ethically, it invites reflection on the difference between genuine respect and compliance produced by conquest or fear.
In the royal assembly context, Duryodhana describes delegations—especially from Siṃhala—arriving with lavish gifts such as gems, pearls, and elephant caparisons. Various social groups are depicted presenting offerings, while the Siṃhala men stand at the gate with their tribute under court protocol.