Shloka 119
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
Devanagari script
द्रव्योपकरणं किंचित् सर्वदा सर्वशिल्पिनाम् । चातुर्मास्यावरं सम्यड नियतं सम्प्रयच्छसि,नरेश्वर! क्या तुम सदा नियमसे सभी शिल्पियोंको व्यवस्थापूर्वक एक साथ इतनी वस्तु-निर्माणकी सामग्री दे देते हो, जो कम-से-कम चौमासे भर चल सके
Transliteration
dravyopakaraṇaṃ kiñcit sarvadā sarvaśilpinām | cāturmāsyāvaraṃ samyaṅ niyataṃ samprayacchasi, nareśvara ||
Translation
నారదుడు పలికెను—నరేశ్వరా! నీవు ఎల్లప్పుడూ నియమబద్ధంగా, క్రమపద్ధతిగా, సమస్త శిల్పులకు పనిముట్లు మరియు పదార్థాల నిర్దిష్ట సరఫరాను—కనీసం చాతుర్మాస్యకాలం వరకు సరిపడేలా—ఇస్తున్నావా? అలా వారి పని అంతరాయం లేక సాగునట్లు?
Word by Word
द्रव्योपकरणम्materials and implements (equipment of goods)
द्रव्योपकरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रव्य + उपकरण
FormNeuter, Nominative, Singular
किञ्चित्some, a certain (amount)
किञ्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित्
सर्वदाalways
सर्वदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा
सर्वशिल्पिनाम्of all artisans/craftsmen
सर्वशिल्पिनाम्:
TypeNoun
Rootसर्व + शिल्पिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
चातुर्मास्यlasting four months; for a four-month period
चातुर्मास्य:
TypeAdjective
Rootचातुर्मास्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अवरम्at least; minimum (lit. not less)
अवरम्:
TypeAdjective
Rootअवर
FormNeuter, Accusative, Singular
सम्यक्properly, duly
सम्यक्:
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्
नियतंfixed, regular, as a rule
नियतं:
TypeAdjective
Rootनियत
FormNeuter, Accusative, Singular
सम्प्रयच्छसिyou give, you bestow
सम्प्रयच्छसि:
TypeVerb
Rootसम् + प्र + यम् (यच्छति)
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
नरेश्वरO lord of men (king)
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनर + ईश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaN
nareśvara (the king addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes