Shloka 30
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
तत्र गत्वार्जुनो दण्डमाजहारामितं धनम् | तात! वह सब देखकर मुझे ज्वर-सा आ गया। भरतश्रेष्ठ! वैसे ही सुवर्णकलशोंको लेकर पाण्डवलोग जल लानेके लिये पूर्व
tatra gatvārjuno daṇḍam ājahārāmitaṃ dhanam |
అక్కడికి వెళ్లి అర్జునుడు దండం (కరము) వసూలు చేసి అపార ధనాన్ని తీసుకొచ్చాడు. తాతా! అది అంతా చూసి నాకు జ్వరంలా బాధ కలిగింది. ఓ భరతశ్రేష్ఠా! పాండవులు స్వర్ణకలశాలు తీసుకొని నీరు తెచ్చేందుకు తూర్పు, దక్షిణ, పశ్చిమ సముద్రాల వరకు వెళ్లేవారు; కానీ ఉత్తర సముద్ర సమీపంలో—పక్షులు తప్ప మనుషులు వెళ్లలేని చోట—అక్కడికీ అర్జునుడు వెళ్లి దండరూపంగా అంతులేని ధనాన్ని సమీకరించి తెచ్చాడని వినిపిస్తుంది. ఇంకా యుధిష్ఠిరుని రాజసూయ యజ్ఞంలో మరో అద్భుతం కూడా జరిగింది; నేను చెప్పేది విను.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how visible success—wealth, reach, and ritual prestige—can inflame envy and inner distress. Duryodhana’s “fever” shows the ethical danger of jealousy: it distorts perception and becomes a seed of hostility, even when the achievements described are framed as lawful royal acts (daṇḍa/tribute) connected with Yudhiṣṭhira’s Rājasūya.
Duryodhana is describing Arjuna’s extraordinary collection of tribute and wealth for Yudhiṣṭhira’s Rājasūya, including journeys to farthest oceans and even a mythic northern limit. Overwhelmed by what he sees and hears, Duryodhana confesses a burning, fever-like agitation and then introduces that he will narrate another marvel that occurred during the sacrifice.