Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

मयेन सभानिर्माणम्

Maya’s Construction of the Assembly Hall

हिरण्यशूज्र: सुमहान्‌ महामणिमयो गिरि: । रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथ:

hiraṇyaśūjraḥ sumahān mahāmaṇimayo giriḥ | ramyaṃ bindusaro nāma yatra rājā bhagīrathaḥ ||

వైశంపాయనుడు పలికెను—అక్కడ ‘హిరణ్యశృంగ’ అనే అతి మహత్తర పర్వతం ఉండెను; అది మహామణులతో నిర్మితమైనట్లు, స్వర్ణవర్ణ కాంతితో ప్రకాశించెను. అక్కడే ‘బిందుసరస్’ అనే మనోహర సరస్సు కూడా ఉండెను; అది రాజు భగీరథుని స్మృతితో అనుబంధించబడినది.

हिरण्यशृङ्गःone having golden peaks (gold-crested)
हिरण्यशृङ्गः:
Karta
TypeNoun
Rootहिरण्य-शृङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमहान्very great
सुमहान्:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
महामणिमयःmade of great gems
महामणिमयः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहामणिमय
FormMasculine, Nominative, Singular
गिरिःmountain
गिरिः:
Karta
TypeNoun
Rootगिरि
FormMasculine, Nominative, Singular
रम्यम्beautiful, delightful
रम्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरम्य
FormNeuter, Accusative, Singular
बिन्दुसरःthe lake named Bindu-saras
बिन्दुसरः:
Karta
TypeNoun
Rootबिन्दुसरस्
FormNeuter, Nominative, Singular
नामby name, called
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनामन्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भगीरथःBhagīratha
भगीरथः:
Karta
TypeNoun
Rootभगीरथ
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bindusaras (lake)
B
Bhagīratha
J
jewel-like mountain (giri)

Educational Q&A

The verse underscores how places become morally and culturally significant through association with exemplary rulers; sacred or renowned landscapes function as reminders of dharmic kingship and inherited responsibility.

The narrator describes a magnificent, jewel-bright mountain and a beautiful lake named Bindusaras, noting its association with King Bhagīratha, thereby setting the scene within a storied and prestigious locale.