Shloka 17
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
vaiśampāyana uvāca |
mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā |
hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṃśitena pratāpavān ||
vṛto bharataśārṭūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |
వైశంపాయనుడు పలికెను—జనమేజయా! ఆ సమయంలో శత్రువుల శోకాన్ని పెంచువాడు, భరతవంశపు వ్యాఘ్రమైన మహాప్రతాపి భీమసేనుడు ధర్మరాజు ఆజ్ఞను స్వీకరించి, శత్రురాజ్యాలను నలిపివేయు, ఏనుగులు-గుర్రాలు-రథాలతో నిండిన, కవచాస్త్రాలతో సుసज्जితమైన మహాసేనతో కలిసి తూర్పుదిశను జయించుటకు బయలుదేరెను।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames warfare within rajadharma: force is legitimate when exercised under rightful command and for the ordered expansion or consolidation of a kingdom, emphasizing disciplined preparedness (daṃśita) and responsibility rather than personal vendetta.
Vaiśampāyana describes a leading Kuru hero, attended by a fully equipped, elephant-horse-chariot army, departing to crush hostile realms—specifically as part of the campaign to bring the eastern direction under control.