Shloka 36
अर्जुनस्योत्तरदिग्विजयः
Arjuna’s Northern Conquests and Tribute Collection
Devanagari script
तानुवाच हृषीकेश: समाश्वास्य महामना: । युधिष्ठिरो राजसूयं क्रतुमाहर्तुमिच्छति,तब महामना भगवान् हृषीकेशने उन सबको आश्वासन देकर कहा--'राजाओ! धर्मराज युधिष्ठिर राजसूययज्ञ करना चाहते हैं
Transliteration
tān uvāca hṛṣīkeśaḥ samāśvāsya mahāmanāḥ | yudhiṣṭhiro rājasūyaṃ kratum āhartum icchati |
Translation
అప్పుడు మహాత్ముడైన హృషీకేశుడు (కృష్ణుడు) వారందరినీ ధైర్యపరచి ఇలా అన్నాడు—“రాజులారా! ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు రాజసూయ యాగాన్ని నిర్వహించదలచాడు.”
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
हृषीकेशःHrishikesha (Krishna)
हृषीकेशः:
Karta
TypeNoun (Proper)
Rootहृषीकेश
FormMasculine, Nominative, Singular
समाश्वास्यhaving consoled/encouraged
समाश्वास्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्वस्
FormGerund (त्वा/ल्यप्), Active
महामनाःthe great-souled one
महामनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहामनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun (Proper)
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
राजसूयम्the Rajasuya (royal consecration sacrifice)
राजसूयम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजसूय
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रतुम्sacrifice/rite
क्रतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Accusative, Singular
आहर्तुम्to perform/undertake (lit. to bring about)
आहर्तुम्:
TypeVerb
Rootआ-हृ
FormInfinitive (तुमुन्), Active
इच्छतिwishes/desires
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Indicative, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaH
Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa)Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)R
Rājasūya sacrificeVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes