Shloka 44
Jarā’s Account and the Enthronement of Jarāsandha (जरासंधोत्पत्तिः अभिषेकश्च)
Devanagari script
तेन शब्देन सम्भ्रान्त: सहसान्तःपुरे जनः । निर्जगाम नरव्याप्र राज्ञा सह परंतप,परंतप नरव्याप्र! बालकके उस रोने-चिल्लानेके शब्दसे रनिवासकी सब स्त्रियाँ घबरा उठीं तथा राजाके साथ सहसा बाहर निकलीं
Transliteration
tena śabdena sambhrāntaḥ sahasāntaḥpure janaḥ | nirjagāma naravyāghra rājñā saha parantapa ||
Translation
ఆ బాలుని ఏడుపు-కేకల శబ్దంతో అంతఃపురంలోని జనులు—ముఖ్యంగా రాజగృహంలోని స్త్రీలు—భ్రాంతిచెందారు; ఓ నరవ్యాఘ్రా, ఓ పరంతపా! వారు రాజుతో కలిసి హఠాత్తుగా బయటికి వచ్చారు.
Word by Word
तेनby that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
शब्देनby the sound/cry
शब्देन:
Karana
TypeNoun
Rootशब्द
FormMasculine, Instrumental, Singular
सम्भ्रान्तःalarmed, agitated
सम्भ्रान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्भ्रान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सहसाsuddenly, at once
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
अन्तःपुरेin the inner apartments (harem/palace quarters)
अन्तःपुरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्तःपुर
FormNeuter, Locative, Singular
जनःthe people (group)
जनः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Singular
निर्जगामwent out, came forth
निर्जगाम:
TypeVerb
Rootनि-गम्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
नरव्याघ्रO tiger among men
नरव्याघ्र:
TypeNoun
Rootनरव्याघ्र
FormMasculine, Vocative, Singular
राज्ञाwith/by the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
श्रीकृष्ण उवाच
Characters & Entities
Ś
śrīkṛṣṇa (as speaker, per metadata)R
rājā (the king)A
antaḥpura (inner palace/royal apartments)J
jana (people/attendants)B
bālaka (child, implied by context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes