Shloka 11
राजसूयविचारः — Deliberation on the Rajasuya and the Summoning of Kṛṣṇa
(इक्ष्वाकूणां कुले जातस्त्रिशड्कुर्नाम पार्थिव: । अयोध्याधिपतिर्वीरो विश्वामित्रेण संस्थित: ।।
ikṣvākūṇāṃ kule jātas triśaṅkur nāma pārthivaḥ | ayodhyādhipatir vīro viśvāmitreṇa saṃsthitaḥ || tasya satyavatī nāma patnī kekayavaṃśajā | tasyāṃ garbhaḥ samabhavad dharmeṇa kurunandana || sā ca kāle mahābhāgā janmamāsaṃ praviśya vai | kumāraṃ janayāmāsa hariścandram akalmaṣam || sa vai rājā hariścandras triśaṅkava iti smṛtaḥ || sa rājā balavān āsīt samrāṭ sarvamahīkṣitām | tasya sarve mahīpālāḥ śāsanāvanatāḥ sthitāḥ ||
నారదుడు పలికెను—ఇక్ష్వాకు వంశంలో త్రిశంకు అనే రాజు జన్మించాడు. అతడు అయోధ్యాధిపతి, వీరుడు; విశ్వామిత్ర మహర్షి సాన్నిధ్యంలో నివసించేవాడు. అతని భార్య సత్యవతి; ఆమె కేకయ వంశజ. ఓ కురునందనా, ధర్మానుసారంగా ఆమె గర్భవతి అయింది. కాలం పూర్ణమై ప్రసవమాసం వచ్చినప్పుడు ఆ భాగ్యవతి రాణి కల్మషరహితుడైన కుమారుని ప్రసవించింది—అతని పేరు హరిశ్చంద్రుడు. త్రిశంకు కుమారుడైనందున ఆ రాజు హరిశ్చంద్రుడు ‘త్రైశంకవ’ అని స్మరించబడెను. అతడు మహాబలవంతుడు, భూమండలంలోని రాజులందరిలో సమ్రాట్; సమస్త రాజులు అతని ఆజ్ఞకు శిరస్సు వంచి నిలిచిరి.
नारद उवाच
Educational Q&A
The passage frames legitimate kingship as rooted in dharma: a righteous household and lawful lineage culminate in a 'stainless' heir, and true sovereignty is shown not merely by power but by the willing obedience of other rulers to just command.
Nārada recounts a genealogical episode: King Triśaṅku of Ayodhyā, associated with Viśvāmitra, has a queen Satyavatī of the Kekaya line who conceives according to dharma and gives birth to Hariścandra. Hariścandra grows into a powerful emperor to whom other kings submit.