Shloka 7

Vaiśravaṇa-sabhā-varṇanam

Description of Kubera’s Assembly Hall

Devanagari script

मन्दाराणामुदाराणां वनानि परिलोडयन्‌ । सौगन्धिकवनानां च गन्ध॑ गन्धवहो वहन्‌,(अपने पास आये हुए याचककी प्रत्येक इच्छा पूर्ण करनेमें अत्यन्त) उदार मन्दार वृक्षोंक वनोंको आन्दोलित करता तथा सौगन्धिक कानन, अलका नामक पुष्करिणी और नन्‍्दन वनकी सुगन्धका भार वहन करता हुआ हृदयको आनन्द प्रदान करनेवाला गन्धवाही शीतल समीर उस सभामें कुबेरकी सेवा करता है

Transliteration

mandārāṇām udārāṇāṁ vanāni pariloḍayan | saugandhikavanānāṁ ca gandhaṁ gandhavaho vahan ||

Translation

నారదుడు పలికెను—ఆ దివ్య సభలో శీతలమైన సుగంధవాహి వాయువు కుబేరుని సేవించుచున్నది. అది ఉదారమైన మందార వనాలను మృదువుగా ఊగిస్తూ, సౌగంధిక వనాల పరిమళాన్ని మోసుకొని హృదయాన్ని ఆనందింపజేస్తుంది.

Word by Word

• मन्दाराणाम्: of mandāra trees
• मन्दाराणाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: मन्दार
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• उदाराणाम्: of generous/noble (ones)
• उदाराणाम्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: उदार
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• वनानि: groves/forests
• वनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: वन
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• परिलोडयन्: shaking/causing to sway all around
• परिलोडयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: परि + लोडय्
• Form: Shatr (present active participle), Parasmaipada (active), Masculine, Nominative, Singular

• सौगन्धिकवनानाम्: of the saugandhika-groves
• सौगन्धिकवनानाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: सौगन्धिक-वन
• Form: Neuter, Genitive, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• गन्धम्: fragrance
• गन्धम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गन्ध
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• गन्धवहः: the fragrance-bearer (wind)
• गन्धवहः: Karta
• Type: Noun
• Root: गन्ध-वह
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वहन्: carrying
• वहन्: Karta
• Type: Verb
• Root: वह्
• Form: Shatr (present active participle), Parasmaipada (active), Masculine, Nominative, Singular

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• Nārada
• Kubera
• Mandāra trees
• Saugaṇdhika forests
• Gandhavaha (fragrance-bearing wind/breeze)