Shloka 72
वसुदेव–अर्जुन संवादः
Vasudeva–Arjuna Dialogue in the Aftermath of Dvārakā
धर्मात्मा अर्जुनने सात्यकिके प्रिय पुत्र यौयुधानिको सरस्वतीके तटवर्ती देशका अधिकारी एवं निवासी बना दिया और वृद्धों तथा बालकोंको उसके साथ कर दिया ।। इन्द्रप्रस्थे ददौ राज्यं वज्ञाय परवीरहा । वज्रेणाक्रूरदारास्तु वार्यमाणा: प्रवव्रजु:
dharmātmā arjunena sātyakike priya putra yauyudhāniko sarasvatīke taṭavartī deśakā adhikārī evaṃ nivāsī banā diyā aura vṛddhoṃ tathā bālakoṃ ko usake sātha kara diyā || indraprasthe dadau rājyaṃ vajñāya paravīrahā | vajreṇākrūradārāstu vāryamāṇāḥ pravavrajuḥ ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—ధర్మాత్ముడైన అర్జునుడు సాత్యకికి ప్రియమైన కుమారుడు యుయుధానికుని సరస్వతీ తీరప్రాంతానికి అధిపతిగా, నివాసాధికారిగా నియమించి, వృద్ధులనూ బాలులనూ అతని సంరక్షణలో ఉంచెను. ఇంద్రప్రస్థంలో పరవీరహా పార్థుడు వజ్రునకు రాజ్యాన్ని అప్పగించెను; అయితే అక్రూరుని భార్యలు ఆపబడుతున్నప్పటికీ బయలుదేరిరి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid collapse and grief, dharma expresses itself through orderly guardianship: appointing responsible leadership, safeguarding elders and children, and ensuring legitimate succession rather than allowing power-vacuums or further violence.
After the upheavals of the Mausala events, Arjuna reorganizes protection and governance: he installs Yuyudhānika over a Sarasvatī-bank region with elders and children under his care, entrusts Indraprastha’s rule to Vajra, and notes that Akrūra’s wives depart despite attempts to restrain them.