Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

अध्याय १: उत्पात-दर्शनम् तथा वृष्णि-विनाश-श्रवणम्

Omens Observed and the Hearing of the Vṛṣṇi Destruction

ववुर्वाताश्व निर्घाता रूक्षा: शर्करवर्षिण: । अपसव्यानि शकुना मण्डलानि प्रचक्रिरे,बिजलीकी गड़गड़ाहटके साथ बालू और कंकड़ बरसानेवाली प्रचण्ड आँधी चलने लगी। पक्षी दाहिनी ओर मण्डल बनाकर उड़ते दिखायी देने लगे

Vaiśampāyana uvāca | vavur vātāś ca nirghātā rūkṣāḥ śarkaravarṣiṇaḥ | apasavyāni śakunā maṇḍalāni pracakrire ||

గర్జనలతో కూడిన రూక్షమైన, ఉగ్ర వాయువులు వీచి, ఇసుక రాళ్లకణాలను వర్షించెను. పక్షులు కూడా అపసవ్యంగా వలయాలు వేసి తిరుగుచూ కనబడెను. ఇవన్నీ లోకవ్యవస్థ, ప్రకృతిక్రమం చెదిరిపోతున్నదని, సమీపిస్తున్న మహావిపత్తికి పూర్వసూచనగా నిలిచినవని తెలిపెను.

ववुःblew
ववुः:
TypeVerb
Rootवह्
FormPerfect (Liṭ), 3, Plural, Parasmaipada
वाताःwinds
वाताः:
Karta
TypeNoun
Rootवात
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अश्वनिर्घाताःhorse-like thunderclaps / thunderous crashes
अश्वनिर्घाताः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्वनिर्घात
FormMasculine, Nominative, Plural
रूक्षाःharsh, rough
रूक्षाः:
Karta
TypeAdjective
Rootरूक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
शर्करवर्षिणःraining gravel/pebbles
शर्करवर्षिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootशर्करवर्षिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
अपसव्यानिinauspicious; (moving) leftward / contrary to the auspicious direction
अपसव्यानि:
Karta
TypeAdjective
Rootअपसव्य
FormNeuter, Nominative, Plural
शकुनाःbirds
शकुनाः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुन
FormMasculine, Nominative, Plural
मण्डलानिcircles, rings
मण्डलानि:
Karma
TypeNoun
Rootमण्डल
FormNeuter, Accusative, Plural
प्रचक्रिरेmade; formed; wheeled about
प्रचक्रिरे:
TypeVerb
Rootचक्र्/कृ (चक्रे)
FormPerfect (Liṭ), 3, Plural, Atmanepada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
W
winds
T
thunderous crashes (nirghāta)
G
gravel/pebbles (śarkarā)
B
birds/omens (śakunāḥ)
C
circular formations (maṇḍalāni)

Educational Q&A

The verse highlights how adharma and impending collective downfall are mirrored by disturbances in nature; ominous signs function as ethical warnings, urging vigilance and restraint before irreversible harm unfolds.

As the Mausala Parva begins, terrifying natural phenomena—violent winds, thunderous crashes, and showers of grit—appear, while birds circle in an inauspicious manner, signaling that a disastrous turn of events is near.