जब कर्णका वध हो गया, तब आपके किसी भी योद्धाका मन कदापि जल्दी पराक्रम दिखानेमें नहीं लगा और न सेनाको संगठित रखनेकी ओर ही किसीका ध्यान गया ।। वणिजो नावि भिन्नायामगाधे विप्लवे यथा । अपारे पारमिच्छन्तो हते द्वीपे किरीटिना,अगाध एवं अपार समुद्रमें तूफान उठनेपर जब जहाज फट जाता है, उस समय पार जानेकी इच्छावाले व्यापारियोंकी जैसी अवस्था होती है, वही दशा किरीटधारी अर्जुनके द्वारा द्वीपस्वरूप कर्णके मारे जानेपर कौरवोंकी हुई
sañjaya uvāca |
vaṇijo nāvi bhinnāyām agādhe viplave yathā |
apāre pāram icchanto hate dvīpe kirīṭinā ||
karṇe hate tadā rājan na kaścid yuyudhe tava |
na ca senāṃ samādhātuṃ matir āsīt kathaṃcana ||
సంజయుడు అన్నాడు—రాజా! కర్ణుడు హతుడైన తరువాత నీ యోధుల్లో ఎవరికీ శీఘ్రంగా పరాక్రమం చూపాలనే ధైర్యం కలగలేదు; సేనను క్రమబద్ధంగా నిలుపుకోవాలనే ఆలోచన కూడా ఎవరికీ రాలేదు. ఎలా అంటే—అగాధమైన, అపారమైన సముద్రంలో తుఫాను లేచి నౌక చీలిపోతే, అవతల తీరాన్ని కోరే వ్యాపారులు దిక్కుతెలియక తల్లడిల్లుతారు; అలాగే కిరీటధారి అర్జునుడు ద్వీపంలా ఆధారంగా నిలిచిన కర్ణుణ్ని సంహరించగానే కౌరవులు గందరగోళంలో పడిపోయారు.
संजय उवाच