Shloka 166

शकास्तुषारा यवनाश्न सादिन: सहैव काम्बोजवरैर्जिघांसव: । तदनन्तर वहाँ सैकड़ों रथी और सैकड़ों हाथीसवार आततायी बनकर अर्जुनको मार डालनेकी इच्छासे दौड़े आये, उनके साथ शक, तुषार, यवन तथा काम्बोजदेशोंके अच्छे घुड़सवार भी थे

sañjaya uvāca |

śakāstuṣārā yavanāś ca sādināḥ sahaiva kāmbojavarair jighāṃsavaḥ |

tadanantaraṃ tatra śataśo rathinaḥ śataśo hastisvārāś cātatāyino 'rjunaṃ hantum icchayā samabhidrutāḥ |

సంజయుడు పలికెను—అనంతరం అక్కడ వందలాది రథయోధులు, వందలాది ఏనుగు సవారులు దుష్ట దాడిదారుల్లా అర్జునుని చంపాలనే కోరికతో దూసుకొచ్చిరి; వారితో పాటు శకులు, తుషారులు, యవనులు మరియు కాంబోజ దేశపు ఉత్తమ అశ్వారోహకులు కూడా సంహారాభిలాషతో చేరిరి।

शकाःthe Śakas
शकाः:
Karta
TypeNoun
Rootशक
FormMasculine, Nominative, Plural
तुषाराःthe Tuṣāras
तुषाराः:
Karta
TypeNoun
Rootतुषार
FormMasculine, Nominative, Plural
यवनाःthe Yavanas
यवनाः:
Karta
TypeNoun
Rootयवन
FormMasculine, Nominative, Plural
अश्वसादिनःhorsemen, mounted riders
अश्वसादिनः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्वसादिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
काम्बोजवरैःwith the excellent Kāmboja (horsemen)
काम्बोजवरैः:
Karana
TypeNoun
Rootकाम्बोजवर
FormMasculine, Instrumental, Plural
जिघांसवःdesiring to kill
जिघांसवः:
Karta
TypeAdjective
Rootजिघांसु
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Arjuna
Ś
Śakas
T
Tuṣāras
Y
Yavanas
K
Kāmbojas
C
chariot-warriors
E
elephant-riders
H
horsemen/cavalry

Educational Q&A

The verse highlights how war can draw many into collective aggression, where the aim shifts from honorable combat to the ruthless intent to kill. It implicitly contrasts such 'ātatāyī' behavior with the ideal of disciplined kṣatriya conduct—testing whether one can uphold dharma and steadiness amid overwhelming hostility.

After the preceding action, large numbers of fighters—chariot-warriors and elephant-riders—rush toward Arjuna to kill him. They are joined by cavalry from groups named Śakas, Tuṣāras, Yavanas, and Kāmbojas, emphasizing a massed, multi-ethnic assault focused on Arjuna.