Shloka 51

Devanagari script

तत्राजम्मुर्महेष्वासा रुवन्तो भैरवान्‌ रवान्‌ । पाण्डव-सेनाको युद्धसे विमुख हुई देख आपके महाधनुर्धर पुत्र भीषण गर्जना करते हुए वहाँ आ पहुँचे ।। दुर्योधनो हि राजेन्द्र मुदा परमया युत:

Transliteration

sañjaya uvāca | tatrājam murmaheṣvāsā ruvanto bhairavān ravān | pāṇḍava-senāko yuddhase vimukha huī dekh āpake mahā-dhanurdhara putra bhīṣaṇa garjanā karate hue vahā̃ ā pahũce || duryodhano hi rājendra mudā paramayā yutaḥ |

Translation

సంజయుడు పలికెను—అక్కడ మహాధనుర్ధరులు భయంకర నినాదాలు చేస్తూ చేరిరి. పాండవసేన యుద్ధం నుండి విముఖమైందని చూచి, మీ మహాధనుర్ధర కుమారులు భీషణ గర్జనలతో అక్కడికి వచ్చిరి. రాజేంద్రా! దుర్యోధనుడు పరమానందంతో నిండిపోయెను.

Word by Word

तत्रthere

अजन्मुर्महेष्वासाःgreat bowmen named Ajammur (or Ajammu)

रुवन्तःcrying/roaring

भैरवान्terrible

रवान्sounds/cries

दुर्योधनःDuryodhana

हिindeed/for

राजेन्द्रO king of kings

मुदाwith joy

परमयाsupreme/very great

युतःendowed/possessed (with)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Duryodhana

Dhṛtarāṣṭra (implied by address rājendra and 'your sons')

Pāṇḍava army

Kaurava princes/sons (collective)

archers (mahā-īṣvāsāḥ)

battlefield (implied)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes