Adhyaya 71
Chapter Arc: कर्ण-वध की घड़ी निकट है, पर उससे पहले अर्जुन के भीतर एक और युद्ध उठ खड़ा होता है—युधिष्ठिर के प्रति कहे गये तिरस्कारपूर्ण वचनों का पश्चात्ताप, मानो उसने धर्म के विरुद्ध कोई पातक कर डाला हो। → अर्जुन का मन ग्लानि से भरता है; वह अपने ही वचन-बाणों से घायल है। श्रीकृष्ण उसकी दशा देखकर उसे रोकते-टोकते, हँसते-से, उसे धर्म की मर्यादा और क्षत्रिय-कर्तव्य की सीमा याद दिलाते हैं—क्रोध में उठे ‘तीक्ष्णधार’ संकल्पों को शमन करते हैं और उसे युधिष्ठिर के पास लौटने को प्रेरित करते हैं। → श्रीकृष्ण युधिष्ठिर से कहते हैं कि वे अर्जुन को सान्त्वना दें और दुरात्मा कर्ण-वध के लिए आज्ञा प्रदान करें; तब अर्जुन प्रतिज्ञा करता है—आज ही रण में राधेय कर्ण को शरों से अन्त तक पहुँचाऊँगा। → धर्मराज युधिष्ठिर प्रसन्न होकर, बार-बार मुस्कराते हुए, अर्जुन को अनुमति और आशीर्वाद देते हैं; अर्जुन का अपराध-बोध क्षमा और आदेश में रूपान्तरित होकर एकाग्र संकल्प बन जाता है। श्रीकृष्ण भी आश्वस्त करते हैं कि अर्जुन कर्ण-वध में समर्थ है। → आज्ञा मिल चुकी है—अब अगला चरण केवल रणभूमि है: क्या अर्जुन का संकल्प कर्ण के कवच-कुण्डल-यश और भाग्य-चक्र को भेद पाएगा?
Shlokas
Verse 1
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३ श्लोक मिलाकर कुल ६३ श्लोक हैं।) ऑपन-माज बछ। अि्--छऋाञ एकसप्ततितमो<ध्याय: अर्जुनसे भगवान् श्रीकृष्णका उपदेश
సంజయుడు పలికెను—మహారాజా! ధర్మరాజుని నోట నుండి ఆ ప్రేమపూర్వక వచనాన్ని విని, ధర్మాత్ముడైన గోవిందుడు, యదునందనుడు, అప్పుడు పార్థునితో (అర్జునునితో) మాట్లాడసాగెను.
Verse 2
इति सम कृष्णवचनात् प्रत्युच्चार्य युधिष्ठिरम् । बभूव विमना: पार्थ: किंचित् कृत्वेव पातकम्
యుధిష్ఠిరునికి సమంగా, మితంగా పలికిన మాటలతో ప్రతివచనం చెప్పిన తరువాత పార్థుడు (అర్జునుడు) మనసులో దిగులుపడ్డాడు—ఏదో స్వల్ప పాపం చేసినవాడిలా।
Verse 3
अर्जुन श्रीकृष्णके कहनेसे युधिष्ठिरके प्रति जो तिरस्कारपूर्ण वचन बोले थे, इसके कारण वे मन-ही-मन ऐसे उदास हो गये थे मानो कोई पाप कर बैठे हों ।।
అప్పుడు వాసుదేవుడు (శ్రీకృష్ణుడు) నవ్వినట్లుగా పాండవుడైన అర్జునునితో పలికాడు—“పార్థా! ఇది ఎలా? ధర్మంలో స్థిరుడైన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుని రాజునిగా కేవలం ‘నీవు’ అని సంబోధించినంత మాత్రాన నీవు శోకంలో మునిగిపోయావు; మరి నీవు అతనిని పదునైన ధారగల ఖడ్గంతో సంహరించి ఉంటే నీ స్థితి ఏమై ఉండేది?”
Verse 4
असिना तीक्ष्णधारेण हन्या धर्मे व्यवस्थितम् । त्वमित्युक्त्वाथ राजानमेवं कश्मलमाविश:
“పదునైన ధారగల ఖడ్గంతో ధర్మంలో స్థిరుడైనవానిని నీవు సంహరించి ఉంటే ఏమయ్యేది? రాజుని కేవలం ‘నీవు’ అని పలికినంత మాత్రాన నీవు ఇంతటి మోహ-విషాదంలో పడ్డావు.”
Verse 5
हत्वा तु नृपतिं पार्थ अकरिष्य: किमुत्तरम् एवं हि दुर्विदो धर्मो मन्दप्रज्ञैर्विशेषत:
“పార్థా! నీవు రాజును సంహరించి ఉంటే తరువాత ఏమి చేసేవాడివి? నిజంగా ధర్మస్వరూపం గ్రహించడం కష్టం; ముఖ్యంగా మందబుద్ధులకైతే దాని సూక్ష్మభేదాలు అత్యంత దుర్గ్రాహ్యాలు.”
Verse 6
स भवान् धर्मभीरुत्वाद् ध्रुवमैष्यन्महत्तम: । नरकं घोररूपं च भ्रातुर्ज्येष्ठस्य वै वधात्,“अतः तुम धर्मभीरु होनेके कारण अपने ज्येष्ठ भाईके वधसे निश्चय ही घोर नरकरूप महान् अन्धकार (दुःख)-में डूब जाते
“హే మహత్తమ పురుషా! నీవు ధర్మభీతి గలవాడివి; అందువల్ల జ్యేష్ఠ సహోదరుని వధించినచో నీవు నిశ్చయంగా భయంకర నరకంలో—దుఃఖమనే మహా అంధకారంలో—పడిపోయేవాడివి.”
Verse 7
स त्वं धर्मभृतां श्रेष्ठ राजानं धर्मसंहितम् । प्रसादय कुरुश्रेष्ठमेतदत्र मतं मम,“इसलिये इस विषयमें मेरा विचार यह है कि तुम धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ धर्मपरायण कुरुश्रेष्ठ राजा युधिष्ठिरको प्रसन्न करो
కాబట్టి, ఓ ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా! ధర్మనిష్ఠుడైన కురుశ్రేష్ఠ రాజు యుధిష్ఠిరుని ప్రసన్నం చేయుము—ఈ విషయమందు ఇదే నా అభిప్రాయం.
Verse 8
प्रसाद्य भक्त्या राजानं प्रीते चैव युधिष्ठिरे । प्रयावस्त्वरितौ योद्धुं सूतपुत्ररथथं प्रति
భక్తితో రాజు యుధిష్ఠిరుని ప్రసన్నం చేయుము. ఆయన ప్రసన్నుడైన వెంటనే మనము యుద్ధార్థం తక్షణమే సూతపుత్రుని రథం వైపు వేగంగా బయలుదేరుదము.
Verse 9
हत्वा तु समरे कर्ण त्वमद्य निशितै: शरै: । विपुलां प्रीतिमाधत्स्व धर्मपुत्रस्य मानद,“मानद! आज तुम तीखे बाणोंसे समरभूमिमें कर्णका वध करके धर्मपुत्र युधिष्ठिरके हृदयमें अत्यन्त हर्षोल्लास भर दो
ఓ మానదా! నేడు నీవు సమరభూమిలో పదునైన బాణాలతో కర్ణుని వధించి ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుని హృదయంలో అపార ఆనందాన్ని కలిగించుము.
Verse 10
एतदत्र महाबाहो प्राप्तकालं मतं मम । एवं कृते कृतं चैव तव कार्य भविष्यति,“महाबाहो! मुझे तो इस समय यहाँ यही करना उचित जान पड़ता है। ऐसा कर लेनेपर तुम्हारा सारा कार्य सम्पन्न हो जायगा”
మహాబాహో! ఈ సమయంలో ఇక్కడ ఇదే సముచితమని నా అభిప్రాయం. ఇలా చేసినచో నీ కార్యం నిశ్చయంగా సిద్ధించును.
Verse 11
ततोअ<र्जुनो महाराज लज्जया वै समन्वित: । धर्मराजस्य चरणौ प्रपद्य शिरसा नतः
మహారాజా! అప్పుడు అర్జునుడు లజ్జతో నిండిపోయి ధర్మరాజుని పాదములను ఆశ్రయించాడు. శిరస్సు వంచి ఆ భరతశ్రేష్ఠ రాజుని పునఃపునః ఇలా వేడుకున్నాడు—“రాజా, ప్రసన్నుడవ్వండి, ప్రసన్నుడవ్వండి. ధర్మాన్ని కాపాడాలనే తపనతో భయపడుతూ నేను పలికిన అనుచిత వచనాన్ని క్షమించండి.”
Verse 12
उवाच भरतश्रेष्ठ प्रसीदेति पुन: पुनः । क्षमस्व राजन यत्र प्रोक्त धर्मकामेन भीरुणा
సంజయుడు అన్నాడు— భరతశ్రేష్ఠుని ఉద్దేశించి అతడు మళ్లీ మళ్లీ వేడుకున్నాడు— “రాజా, ప్రసన్నుడవు, ప్రసన్నుడవు. ధర్మాన్ని నిలబెట్టాలనే కోరికతో, భయంతో నేను పలికిన అనుచిత వాక్యాలకు నన్ను క్షమించు.”
Verse 13
दृष्टवा तु पतितं पद्भ्यां धर्मराजो युधिष्ठिर: । धनंजयममित्रघ्नं रुदन्तं भरतर्षभ
సంజయుడు అన్నాడు— శత్రుసూదన ధనంజయుడు (అర్జునుడు) పాదాల వద్ద పడిపోయి ఏడుస్తుండగా చూసి ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు అతడిని స్నేహంతో లేపి హృదయానికి హత్తుకున్నాడు. ఆ ధర్మాత్ముడైన రాజు తానూ ఆపై బిగ్గరగా విలపించాడు.
Verse 14
उत्थाय भ्रातरं राजा धर्मराजो धनंजयम् | समाश्लिष्य च सस्नेहं प्रसुरोद महीपति:
సంజయుడు అన్నాడు— ధర్మరాజుడైన రాజు యుధిష్ఠిరుడు లేచి తన సోదరుడు ధనంజయుణ్ని లేపి స్నేహంతో ఆలింగనం చేసుకున్నాడు; ఆ భూపతి ఆపై బిగ్గరగా ఏడ్చాడు.
Verse 15
रुदित्वा सुचिरं काल भ्रातरौ सुमहाद्युती । कृतशौचौ महाराज प्रीतिमन्तौ बभूवतु:,महाराज! वे दोनों महातेजस्वी भाई दीर्घकालतक रोते रहे। इससे उनके मनकी मैल धुल गयी और वे दोनों भाई परस्पर प्रेमसे भर गये
సంజయుడు అన్నాడు— మహారాజా, ఆ ఇద్దరు మహాతేజస్సు గల సోదరులు చాలాకాలం విలపించారు. ఆపై వారి అంతరంలోని మలినం తొలగినట్లై, ఇద్దరూ పరస్పర ప్రేమతో నిండిపోయారు.
Verse 16
तत आश्शलिष्य त॑ प्रेम्णा मूर्थ्नि चाप्राय पाण्डव: । प्रीत्या परमया युक्तो विस्मयंश्व पुनः पुन:
సంజయుడు అన్నాడు— ఆపై పాండవుడు ప్రేమతో అతడిని ఆలింగనం చేసి, అతని శిరస్సును ముద్దాడి/ఘ్రాణించాడు. పరమ ఆనందంతో నిండిపోయి, అతడు మళ్లీ మళ్లీ ఆశ్చర్యాన్ని వ్యక్తం చేశాడు.
Verse 17
कर्णेन मे महाबाहो सर्वसैन्यस्यथ पश्यत:
సంజయుడు పలికెను—మహాబాహో! సమస్త సైన్యం చూస్తుండగా, నేను యుద్ధంలో యత్నపూర్వకంగా నిమగ్నుడనై ఉన్నప్పటికీ, మహాధనుర్ధరుడైన కర్ణుడు తన బాణములతో నా కవచం, ధ్వజం, ధనుస్సు, శక్తి, అశ్వాలు, బాణాలు—అన్నిటినీ చిదిమి ముక్కలుగా చేసెను.
Verse 18
कवचं च ध्वजं चैव धनु: शक्ति्हया: शरा: । शरै: कृत्ता महेष्वास यतमानस्य संयुगे
సంజయుడు పలికెను—మహేష్వాసా! యుద్ధంలో నేను యత్నపూర్వకంగా పోరాడుచుండగా, సమస్త సైన్యం చూస్తుండగానే కర్ణుడు తన బాణములతో నా కవచం, ధ్వజం, ధనుస్సు, శక్తి, అశ్వాలు, బాణాలు—అన్నిటినీ కోసి ముక్కలుగా చేసెను.
Verse 19
सोऊ हं ज्ञात्वा रणे तस्य कर्म दृष्टवा च फाल्गुन । व्यवसीदामि दुःखेन न च मे जीवितं प्रियम्
సంజయుడు పలికెను—ఫాల్గుణా! రణభూమిలో అతని ఈ కార్యాన్ని చూచి గ్రహించి నేను దుఃఖంలో కుంగిపోతున్నాను; నాకు జీవితం ఇక ప్రియంగా లేదు.
Verse 20
न चेदद्य हि त॑ वीरं निहनिष्यसि संयुगे । प्राणानेव परित्यक्ष्ये जीवितार्थो हि को मम
సంజయుడు పలికెను—ఈ రోజు సమరంలో నీవు ఆ వీరుణ్ణి సంహరించకపోతే, నేను నా ప్రాణాలనే విడిచిపెడతాను; అప్పుడు నా జీవితం ఏ ప్రయోజనం?
Verse 21
एवमुक्त: प्रत्युवाच विजयो भरतर्षभ । सत्येन ते शपे राजन् प्रसादेन तथैव च । भीमेन च नरश्रेष्ठ यमा भ्यां च महीपते
సంజయుడు పలికెను—అలా చెప్పబడినపుడు భరతశ్రేష్ఠుడైన విజయుడు (అర్జునుడు) ప్రత్యుత్తరమిచ్చెను—రాజా! నేను సత్యమునకు, మీ కృపాప్రసాదమునకు, నరశ్రేష్ఠుడైన భీమునకు, యముని జంట కుమారులైన (నకుల-సహదేవుల)కు శపథం చేస్తున్నాను, ఓ భూపతీ. నా ధనుస్సును తాకి సత్యంగా ప్రకటిస్తున్నాను—ఈ రోజు సమరంలో కర్ణుణ్ణి సంహరిస్తాను, లేక నేనే హతుడనై భూమిపై పడిపోతాను.
Verse 22
यथाद्य समरे कर्ण हनिष्यामि हतो5पि वा । महीतले पतिष्यामि सत्येनायुधमालभे
సంజయుడు అన్నాడు— అర్జునుడు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు— “ఈ రోజు యుద్ధంలో కర్ణుణ్ణి నేనే సంహరిస్తాను; లేకపోతే నేనే హతుడనై భూమిపై పడిపోతాను. సత్యాన్ని సాక్షిగా చేసుకొని, ధనుస్సును స్పర్శించి ఈ వ్రతం తీసుకుంటున్నాను।”
Verse 23
एवमाभाष्य राजानमब्रवीन्माधवं वच: । अद्य कर्ण रणे कृष्ण सूदयिष्ये न संशय:
రాజుతో అలా చెప్పి అర్జునుడు మాధవునితో అన్నాడు— “కృష్ణా! ఈ రోజు యుద్ధంలో నేను కర్ణుణ్ణి సంహరిస్తాను— ఎలాంటి సందేహం లేదు।”
Verse 24
एवमुक्तो5ब्रवीत् पार्थ केशवो राजसत्तम
ఇలా విన్న కేశవుడు పార్థునితో అన్నాడు— “రాజశ్రేష్ఠా, సత్తమా! యుద్ధంలో నీవు కర్ణుణ్ణి ఎలా సంహరిస్తావు?”
Verse 25
शक्तोडसि भरतश्रेष्ठ हन्तुं कर्ण महाबलम् । एष चापि हि मे कामो नित्यमेव महारथ
భరతశ్రేష్ఠా! మహాబలుడైన కర్ణుణ్ణి సంహరించగల శక్తి నీకు ఉంది. మహారథా! ఇదే నా నిత్య కోరిక కూడా.
Verse 26
भूयश्चोवाच मतिमान् माधवो धर्मनन्दनम्
తరువాత బుద్ధిమంతుడైన మాధవుడు ధర్మనందనుడు (యుధిష్ఠిరుడు)తో మళ్లీ పలికాడు.
Verse 27
युधिष्ठिरेमं बीभत्सुं त्वं सान्त्वयितुमरहसि । अनुज्ञातुं च कर्णस्य वधायाद्य दुरात्मन:
సంజయుడు అన్నాడు—ఓ బీభత్సు (అర్జునా)! ఈ విషయమై యుధిష్ఠిరుని నీవు సాంత్వన పరచవలెను; అలాగే దురాత్ముడైన కర్ణుని వధించుటకు ఈ రోజు అనుమతినీ ఇవ్వవలెను।
Verse 28
फिर बुद्धिमान् भगवान् माधवने धर्मनन्दन युधिष्ठिरसे इस प्रकार कहा--“महाराज! आप अर्जुनको सान्त्वना और दुरात्मा कर्णके वधके लिये आज्ञा प्रदान करें ।।
సంజయుడు అన్నాడు—అప్పుడు బుద్ధిమంతుడూ పూజ్యుడైన మాధవుడు ధర్మనందన యుధిష్ఠిరునితో ఇలా పలికెను—“మహారాజా! మీరు అర్జునుని సాంత్వన పరచండి; అలాగే ఈ రోజు దురాత్ముడైన కర్ణుని వధించమని ఆజ్ఞాపించండి. మీరు హృదయవేదనతో కుంగిపోయి, కర్ణుని బాణాలతో బాధపడుతున్నారని విని, ఓ పాండునందనా, నేను మరియు ఈ అర్జునుడు—ఇద్దరం—మీ వార్త తెలుసుకొనుటకు ఇక్కడికి వచ్చాము।”
Verse 29
दिष्टयासि राजन् न हतो दिष्ट्या न ग्रहणं गत: । परिसान्त्वय बीभत्सुं जयमाशाधि चानघ
సంజయుడు అన్నాడు—ఓ నిష్పాప రాజా! అదృష్టవశాత్తు మీరు హతుల కాలేదు; అదృష్టవశాత్తు బందీగానూ కాలేదు. ఇప్పుడు బీభత్సు (అర్జునుని) సాంత్వన పరచండి, అతనికి విజయాశను కలిగించండి, మరియు విజయానికి ఆశీర్వదించండి।
Verse 30
युधिछिर उवाच एह्रीहि पार्थ बीभत्सो मां परिष्वज पाण्डव | वक्त व्यमुक्तो5स्मि हित॑ त्वया क्षान्तं च तन्मया
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—రా, రా, ఓ పార్థా! ఓ బీభత్సూ! ఓ పాండవా! నన్ను ఆలింగనం చేసుకో. నీవు నాతో చెప్పవలసినదే, నా హితానికే తగినదే చెప్పావు; నేను దానిని క్షమించితిని।
Verse 31
अहं त्वामनुजानामि जहि कर्ण धनंजय । मन्युं च मा कृथा: पार्थ यन्मयोक्तोडसि दारुणम्,धनंजय! मैं तुम्हें आज्ञा देता हूँ, कर्णका वध करो। पार्थ! मैंने जो तुमसे कठोर वचन कहा है, उसके लिये खेद न करना
యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—ఓ ధనంజయా! నేను నీకు అనుమతి ఇస్తున్నాను—కర్ణుని సంహరించు. ఓ పార్థా! నేను నీతో పలికిన కఠిన వచనాల కారణంగా మనసులో కోపం పెట్టుకోకు।
Verse 32
संजय उवाच ततो धनंजयो राजज्शिरसा प्रणतस्तदा । पादौ जग्राह पाणि श्यां भ्रातुर्ज्येष्ठसल्य मारिष,संजय कहते हैं--माननीय नरेश! तब धनंजयने मस्तक झुकाकर प्रणाम किया और दोनों हाथोंसे बड़े भाईके पैर पकड़ लिये
సంజయుడు పలికెను—ఓ రాజా! అప్పుడు ధనంజయుడు (అర్జునుడు) శిరస్సు వంచి నమస్కరించి, రెండు చేతులతో తన జ్యేష్ఠ భ్రాత యొక్క పాదాలను పట్టుకున్నాడు।
Verse 33
तमुत्थाप्य ततो राजा परिष्वज्य च पीडितम् | मूर्थ््युपाच्राय चैवैनमिदं पुनरुवाच ह
సంజయుడు పలికెను—ఆపై రాజు బాధపడుతున్న అర్జునుణ్ని లేపి ఆలింగనం చేసి, అతని శిరస్సును ముద్దాడి (స్నేహంగా వాసన చూచి) మళ్లీ ఇలా పలికెను।
Verse 34
धनंजय महाबाहो मानितो<स्मि दृढं त्वया | माहात्म्यं विजयं चैव भूय: प्राप्तुहि शाश्वतम्,“महाबाहु धनंजय! तुमने मेरा बड़ा सम्मान किया है; अतः तुम्हारी महिमा बढ़े और तुम्हें पुन सनातन विजय प्राप्त हो”
సంజయుడు పలికెను—“మహాబాహు ధనంజయా! నీవు నన్ను దృఢంగా గౌరవించితివి; కనుక నీ మహిమ వృద్ధి చెందుగాక, నీవు మళ్లీ శాశ్వత విజయాన్ని పొందుగాక।”
Verse 35
अजुन उवाच अद्य तं पापकर्माणं सानुबन्धं रणे शरै: । नयाम्यन्तं समासाद्य राधेयं बलगर्वितम्
అర్జునుడు పలికెను—“మహారాజా! ఈ రోజు యుద్ధభూమిలో బలగర్వంతో ఉన్న ఆ పాపకర్మి రాధేయుడు (కర్ణుడు) ఎదురుపడగానే, అతనిని అతని అనుబంధులతో కూడ నా శరాలతో అంతానికి నడిపిస్తాను।”
Verse 36
येन त्वं पीडितो बाणैर्दूढमायम्य कार्मुकम् । तस्याद्य कर्मण: कर्ण: फलमाप्स्यति दारुणम्
అర్జునుడు పలికెను—“ఓ రాజా! ఎవడు ధనుస్సును దృఢంగా లాగి తన బాణాలతో నిన్ను బాధించాడు, ఆ కర్ణుడు ఈ రోజు తన ఆ కర్మకు భయంకరమైన ఫలాన్ని పొందును।”
Verse 37
अद्य त्वामनुपश्यामि कर्ण हत्वा महीपते | सभाजयितुमाक्रन्दादिति सत्यं ब्रवीमि ते,भूपाल! आज मैं कर्णको मारकर ही आपका दर्शन करूँगा और युद्धस्थलसे आपका अभिनन्दन करनेके लिये आऊँगा। यह मैं आपसे सत्य कहता हूँ
హే మహీపతే! ఈ రోజు కర్ణుణ్ని సంహరించిన తరువాతనే నేను మీ దర్శనానికి వస్తాను. యుద్ధభూమి కలకల మధ్య నుండే ముందుకు వచ్చి మీకు నమస్కరించి అభివాదం చేస్తాను—ఇది నేను మీకు సత్యంగా చెబుతున్నాను.
Verse 38
नाहत्वा विनिवर्तिष्ये कर्णममद्य रणाजिरात् । इति सत्येन ते पादौ स्पृशामि जगतीपते
హే జగతీపతే! ఈ రోజు కర్ణుణ్ని సంహరించకుండా నేను యుద్ధభూమి నుండి వెనుదిరగను. ఈ సత్యప్రతిజ్ఞతో మీ పాదాలను స్పృశిస్తున్నాను.
Verse 39
पृथ्वीपते! आज मैं कर्णको मारे बिना समरांगणसे नहीं लौटूँगा। इस सत्यके द्वारा मैं आपके दोनों चरण छूता हूँ ।।
సంజయుడు పలికెను—రాజా! అలా పలుకుతున్న కిరీటధారి అర్జునుని చూసి యుధిష్ఠిరుడు హర్షచిత్తుడై ఈ గంభీర వచనం చెప్పెను—“వీరా! నీకు అక్షయ యశస్సు, సంపూర్ణ ఆయుష్షు, అభీష్టసిద్ధి, సదా జయం, మరియు శత్రునాశక అక్షయ పరాక్రమం కలుగుగాక.”
Verse 40
प्रयाहि वृद्धिं च दिशन्तु देवता यथाहमिच्छामि तवास्तु तत् तथा | प्रयाहि शीघ्रं जहि कर्णमाहवे पुरंदरो वृत्रमिवात्मवृद्धये
ముందుకు సాగు; దేవతలు నీకు అభ్యుదయాన్ని ప్రసాదించుగాక. నేను నీకై ఏదిని కోరుతున్నానో అదే నీకు కలుగుగాక. త్వరగా పోయి యుద్ధభూమిలో కర్ణుణ్ని సంహరించు—తన ఐశ్వర్యవృద్ధి కొరకు పురందరుడైన ఇంద్రుడు వృత్రుణ్ని సంహరించినట్లే.
Verse 70
इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वमें युधिष्ठिरको आश्वासनविषयक सत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ
ఇట్లు శ్రీమహాభారత కర్ణపర్వములో యుధిష్ఠిరునికి ఆశ్వాసనమునకు సంబంధించిన డెబ్బైవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.
Verse 71
इति श्रीमहा भारते कर्णपर्वणि अर्जुनप्रतिज्ञायामेकसप्ततितमो<5ध्याय:
సంజయుడు పలికెను—ఇట్లు శ్రీమహాభారత కర్ణపర్వములో అర్జునప్రతిజ్ఞా-ప్రకరణమున ఏకసప్తతితమోఽధ్యాయము సమాప్తమైంది.
Verse 166
अब्रवीत् त॑ महेष्वासं धर्मराजो धनंजयम् । तदनन्तर अत्यन्त प्रसन्न हो बारंबार मुसकराते हुए पाण्डुकुमार धर्मराज युधिष्छिरने महाधनुर्धर धनंजयको बड़े प्रेमसे हृदयसे लगाकर उनका मस्तक सूँघा और उनसे इस प्रकार कहा--
అప్పుడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఆ మహాధనుర్ధరుడు ధనంజయుని (అర్జునుని) ఉద్దేశించి పలికెను. అనంతరం పాండుపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు అత్యంత ప్రసన్నుడై, మళ్లీ మళ్లీ చిరునవ్వు చిందిస్తూ స్నేహంతో ధనంజయుని ఆలింగనం చేసి, ఆశీర్వాదభావంతో అతని శిరస్సును మ్రొక్కి (ఘ్రాణించి) ఈ విధంగా చెప్పెను—
Verse 233
तव बुद्ध्या हि भद्रें ते वधस्तस्य दुरात्मन: । राजा युधिष्ठिरसे ऐसा कहकर अर्जुन भगवान् श्रीकृष्णसे बोले--'श्रीकृष्ण! आज रणभूमिमें मैं कर्णका वध करूँगा
“భద్రా! నీ బుద్ధివల్లనే ఆ దురాత్ముని వధ జరుగును.” అని చెప్పి అర్జునుడు భగవాన్ శ్రీకృష్ణునితో పలికెను—“శ్రీకృష్ణా! నేడు రణభూమిలో నేను కర్ణుని వధించెదను; ఇందులో సందేహం లేదు. నీకు మంగళం కలుగుగాక. నీ బుద్ధివల్లనే ఆ దురాత్ముని వధం సిద్ధించును.”
Verse 256
कथं भवान् रणे कर्ण निहन्यादिति सत्तम | नृपश्रेष्ठ उनके ऐसा कहनेपर श्रीकृष्णने अर्जुनसे कहा--“भरतश्रेष्ठ! तुम महाबली कर्णका वध करनेमें समर्थ हो। सत्पुरुषोंमें श्रेष्ठ महारथी वीर! मेरे मनमें भी सदा यही इच्छा बनी रहती है कि तुम रणभूमिमें कर्णको किसी तरह मार डालो”
వారి మాటలు విని శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునితో పలికెను—“భరతశ్రేష్ఠా! నీవు మహాబలుడు కర్ణుని రణములో వధించుటకు సమర్థుడవు. సత్పురుషులలో శ్రేష్ఠుడవైన మహారథి వీరా! నా మనసులోనూ ఎల్లప్పుడూ ఇదే కోరిక—నీవు ఏ విధంగానైనా రణభూమిలో కర్ణుని సంహరించాలి.”
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.