Shloka 3136
स राजसूयश्न समाप्तदक्षिण: सभा च दिव्या भवतो ममौजसा । “राजन! मैंने सम्पूर्ण दिशाओं और दिक्पालोंको जीतकर आपके अधीन कर दिया था। पर्याप्त दक्षिणाओंसे युक्त राजसूययज्ञका अनुष्ठान तथा आपकी दिव्य सभाका निर्माण मेरे ही बलसे सम्भव हुआ है
sa rājasūyaś ca samāptadakṣiṇaḥ sabhā ca divyā bhavato mamaujasā | “rājan! mayā samastā diśaś ca dikpālāś ca jitvā bhavad-adhīnāḥ kṛtāḥ | paryāptadakṣiṇā-yuktasya rājasūya-yajñasya anuṣṭhānaṃ tathā tava divyāyāḥ sabhāyāś ca nirmāṇaṃ mamaiva balena sambhavam abhavat”
రాజా! నా బలంతోనే నేను సమస్త దిశలను, దిక్పాలులను జయించి మీ అధీనంలోకి తెచ్చాను. సమృద్ధమైన దక్షిణలతో సంపూర్ణమైన రాజసూయ యజ్ఞం మరియు మీ ఆ దివ్య సభ—ఈ రెండూ నా పరాక్రమం వల్లనే సాధ్యమయ్యాయి.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how royal legitimacy is often claimed through conquest and grand ritual (Rājasūya) supported by wealth and power; ethically, it also warns that pride in one’s might and achievements can become a basis for rivalry and downfall when power is treated as the sole source of authority.
Sañjaya reports a boastful assertion addressed to a king: the speaker claims to have subdued all directions and their guardians for the king, enabling the king’s Rājasūya sacrifice with full gifts and the building of a splendid royal assembly hall—crediting these achievements to his own strength.