Shloka 183
कर्णस्य सेनापत्यं, माकरव्यूहः, पाण्डवानामर्धचन्द्रव्यूहः
Karna’s Command; Mākara Formation; Pandava Crescent Counter-Array
Devanagari script
शलश्व सत्यव्रतदुःशलौ च व्यवस्थिता: सहसैन्या नराग्रया: । भारत! लज्जाशील भयंकर आयुधोंवाला शीघ्रभोजी और देखनेमें सुन्दर जरासंधका प्रथम पुत्र राजकुमार अदृढ, चित्रायुध, श्रुतवर्मा, जय, शल, सत्यव्रत और दुःशल--ये सभी श्रेष्ठ पुरुष युद्धके लिये अपनी सेनाओंके साथ खड़े हैं
Translation
భారతా! శలుడు, సత్యవ్రతుడు, దుఃశలుడు—ఈ నరశ్రేష్ఠులు తమ సేనలతో కూడి నిలిచియున్నారు. లజ్జాశీలుడు, భయంకర ఆయుధధారి, శీఘ్రభోజి, దర్శనీయుడు—జరాసంధుని జ్యేష్ఠపుత్రుడైన రాజకుమారుడు అదృఢుడు; అలాగే చిత్రాయుధుడు, శ్రుతవర్మ, జయుడు, శలుడు, సత్యవ్రతుడు, దుఃశలుడు—ఇవన్నీ తమ తమ సేనలతో యుద్ధార్థం సిద్ధంగా నిలిచియున్నారు.
Word by Word
शलःShala (proper name)
शलः:
Karta
TypeNoun
Rootशल
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्वःAshva (proper name)
अश्वः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यव्रतःSatyavrata (one of true vows; proper name)
सत्यव्रतः:
Karta
TypeNoun
Rootसत्यव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःशलःDuhshala (proper name)
दुःशलः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशल
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
व्यवस्थिताःstanding ready/arrayed
व्यवस्थिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यवस्था (√स्था with vi-ava-)
FormMasculine, Nominative, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
सैन्याःarmies/troops
सैन्याः:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Nominative, Plural
नराग्रयाःbest of men/chief heroes
नराग्रयाः:
Karta
TypeNoun
Rootनराग्रय
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Sandhi Notes