Shloka 11

कर्णवधोत्तरं शल्य-दुर्योधनसंवादः

Aftermath of Karṇa’s Fall: Śalya’s Address to Duryodhana

Devanagari script

अयं जेता खाण्डवे देवसंघान्‌ सर्वाणि भूतान्यपि चोत्तमौजा: । अयं जेता मद्रकलिड्रकेकया- नयं कुरून्‌ राजमध्ये निहन्ता,“यह उत्तम शक्तिसे सम्पन्न बालक खाण्डववनमें देवताओंके समूहों तथा सम्पूर्ण प्राणियोंपर भी विजय प्राप्त करेगा। यह मद्र, कलिंग और केकयोंको जीतेगा तथा राजाओंकी मण्डलीमें कौरवोंका भी विनाश कर डालेगा

Transliteration

sañjaya uvāca |

ayaṃ jetā khāṇḍave devasaṃghān sarvāṇi bhūtāny api cottamaujāḥ |

ayaṃ jetā madra-kaliṅga-kekayān ayaṃ kurūn rāja-madhye nihantā ||

Translation

ఈ బాలుడు, పరమ తేజస్సుతో యుక్తుడై, విజేత అవుతాడు. ఖాండవ వనంలో దేవసంఘాలను కూడా, సమస్త భూతజాతిని కూడా జయిస్తాడు. మద్రులు, కలింగులు, కేకయులను వశపరచి, రాజసభ మధ్యలోనే కురువుల వినాశానికి కారణమవుతాడు.

Word by Word

• {'sañjaya uvāca': 'Sañjaya said', 'ayam': 'this (person), he', 'jetā': 'conqueror, victor', 'khāṇḍave': 'in Khāṇḍava (forest)', 'deva-saṃghān': 'hosts/assemblies of gods', 'sarvāṇi bhūtāni': 'all beings/creatures', 'api': 'even, also', 'ca': 'and', 'uttama-ojāḥ': 'of supreme vigor/energy

• possessing excellent strength', 'madra': 'the Madra people/kingdom', 'kaliṅga': 'the Kaliṅga people/kingdom', 'kekaya': 'the Kekaya people/kingdom', 'kurūn': 'the Kurus (Kauravas/Kuru lineage)', 'rāja-madhye': 'in the midst of kings

• in a royal assembly', 'nihantā': 'slayer, destroyer'}

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Khāṇḍava forest (Khāṇḍava-vana)
• Devas (gods)
• Bhūtas (beings/creatures)
• Madra
• Kaliṅga
• Kekaya
• Kurus

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse frames martial excellence as a force that can reshape political order: extraordinary vigor brings victory over formidable opponents, yet it also culminates in catastrophic destruction within the public arena of kings—highlighting how power and destiny can converge toward both glory and ruin.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports a prediction about a powerful youth: he will triumph in the Khāṇḍava forest even against divine hosts, later conquer the Madras, Kaliṅgas, and Kekayas, and finally destroy the Kurus in the midst of a royal gathering.