Shloka 20
कर्णवधप्रसङ्गः / The Context of Karṇa’s Fall
Krishna’s Dharmic Recollection and the Decisive Astra
Devanagari script
आयाहि पश्याद्य युयुत्समानं मां सूतपुत्रस्य रणे जयाय । महोरगस्येव मुखं प्रपन्ना: प्रभद्रका: कर्णमभिद्रवन्ति
Translation
రండి, చూడండి—ఈ రోజు నేను రణభూమిలో సూతపుత్రునిపై విజయం కోసం యుద్ధం చేయదలచాను. ప్రభద్రకులు కర్ణునిపై దూసుకుపోతున్నారు; అలా చేసి వారు మహాసర్పపు నోటిలో పడినట్లే అవుతోంది।
Word by Word
आयाहिcome (here)
आयाहि:
TypeVerb
Rootआ-या (या धातु)
Formलोट् (imperative), 2, singular, परस्मैपद
पश्यsee
पश्य:
TypeVerb
Rootपश् (दृश् धातु)
Formलोट् (imperative), 2, singular, परस्मैपद
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
युयुत्समानम्wishing to fight
युयुत्समानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयुयुत्समान (युध् धातु, desiderative; वर्तमान कृदन्त)
Formmasculine, accusative, singular
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअहम् (मद्-प्रातिपदिक)
Formcommon, accusative, singular
सूतपुत्रस्यof the charioteer’s son (Karna)
सूतपुत्रस्य:
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
Formmasculine, genitive, singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
Formmasculine, locative, singular
जयायfor victory
जयाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootजय
Formmasculine, dative, singular
महोरगस्यof a great serpent
महोरगस्य:
TypeNoun
Rootमहोरग
Formmasculine, genitive, singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
मुखम्mouth
मुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुख
Formneuter, accusative, singular
प्रपन्नाःhaving entered / having fallen into
प्रपन्नाः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रपन्न (प्र-√पद्/पत्; भूतकृदन्त, past passive participle)
Formmasculine, nominative, plural
प्रभद्रकाःthe Prabhadrakas (a troop/warriors)
प्रभद्रकाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभद्रक
Formmasculine, nominative, plural
कर्णम्Karna
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
Formmasculine, accusative, singular
अभिद्रवन्तिrush upon / charge at
अभिद्रवन्ति:
TypeVerb
Rootअभि-√द्रु (द्रु धातु)
Formलट् (present), 3, plural, परस्मैपद
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes