Shloka 14
अर्जुनकर्णसंनिपातवर्णनम् / The Convergence of Arjuna and Karṇa
भीमसेनप्रभावात्तु यज्जीवामि धनंजय । बहुनात्र किमुक्तेन नाहं तत् सोढुमुत्सहे,योद्धाओंमें श्रेष्ठ वीर! उसने युद्धमें मेरा पीछा करके जहाँ-तहाँ मुझे अपमानित करते हुए बहुत-से कटुवचन सुनाये हैं--इसमें संशय नहीं है। धनंजय! मैं इस समय भीमसेनके प्रभावसे ही जीवित हूँ। यहाँ अधिक कहनेसे क्या लाभ? मैं उस अपमानको किसी प्रकार सह नहीं सकता
yudhiṣṭhira uvāca | bhīmasena-prabhāvāt tu yaj jīvāmi dhanañjaya | bahunātra kim uktena nāhaṃ tat soḍhum utsahe ||
ధనంజయా! నేను ఇప్పటికీ భీమసేనుడి ప్రభావం వల్లనే జీవించి ఉన్నాను. ఇక్కడ మరింత చెప్పి ఏమి ప్రయోజనం? ఆ అవమానాన్ని నేను ఏ విధంగానూ భరించలేను।
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of honor and humiliation in a kṣatriya context: Yudhiṣṭhira admits vulnerability and dependence on Bhīma’s protective strength, and confesses that certain insults are psychologically unbearable, showing how inner endurance is as crucial as martial power.
In the midst of the Karṇa Parva battle narrative, Yudhiṣṭhira addresses Arjuna (Dhanañjaya), stating that he survives only due to Bhīma’s prowess and that he cannot bear the disgrace he has suffered, indicating intense emotional strain within the Pandava camp.