Shloka 39
कर्णपर्व — अध्याय ५७
Arjuna’s targeted advance; Śalya–Karṇa dialogue; interception attempts
Devanagari script
जल पीत्वा मृतान् पश्य पिबतो<न््यांश्व॒ मारिष,'श्रेष्ठ वीर अर्जुन! उधर देखो, कुछ लोग पानी पीकर मर गये और कुछ लोग पीते-पीते ही अपने प्राण खो बैठे। कितने ही बान्धवजनोंके प्रेमी सैनिक अपने प्रिय बान्धवोंको छोड़कर उस महासमरमें जहाँ-तहाँ प्राणशून्य हुए दिखायी देते हैं
Translation
సంజయుడు పలికెను—హే మారిష, చూడు; కొందరు నీరు తాగి మరణించారు, మరికొందరు తాగుతూనే ప్రాణాలు విడిచారు. అనేక మంది బంధుప్రేమి సైనికులు తమ ప్రియ బంధువులను వదలి, ఆ మహాసమరంలో అక్కడక్కడ ప్రాణశూన్యులై పడివున్నట్లు కనిపిస్తున్నారు.
Word by Word
जलम्water
जलम्:
Karma
TypeNoun
Rootजल
FormNeuter, Accusative, Singular
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
TypeVerb
Rootपा (पिबति)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (from root usage)
मृतान्dead (men)
मृतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमृत (from √मृ)
FormMasculine, Accusative, Plural
पश्यsee!
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश् (पश्यति)
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
पिबतःof (one) drinking / while drinking
पिबतः:
TypeVerb
Rootपा (पिबति)
Formशतृ (present active participle), Masculine/Neuter, Genitive, Singular
अन्यान्others
अन्यान्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मारिषO noble one / sir
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes