Shloka 44
कर्णपरर्वणि त्रयोचत्वारिंशदध्यायः (Karṇa-parva Adhyāya 43) — Kṛṣṇa’s Battlefield Assessment and the Reversal Around Bhīma
Devanagari script
इति तीर्थानुसरतरं राक्षसी काचिदब्रवीत् । एकरात्रशयी गेहे महोलूखलमेखला,विशाल ओखलियोंकी मेखला (करधनी) धारण करनेवाली किसी राक्षसीने किसी तीर्थयात्रीके घरमें एक रात रहकर उससे इस प्रकार कहा था-- इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि कर्णशल्यसंवादे चतुश्नत्वारिंशो5ध्याय:
Translation
ఇలా తీర్థాలను అనుసరించి సంచరించే ఒక యాత్రికునితో, మహా ఒఖలాన్ని మేఖలగా ధరించిన ఒక రాక్షసి, అతని ఇంట్లో ఒక రాత్రి ఉండి ఇలా చెప్పింది.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तीर्थानुसरतरम्more devoted to following pilgrimages / more of a pilgrim-follower
तीर्थानुसरतरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतीर्थानुसर
FormNeuter, Accusative, Singular, Comparative
राक्षसीa demoness
राक्षसी:
Karta
TypeNoun
Rootराक्षसी
FormFeminine, Nominative, Singular
काचित्some (one)
काचित्:
Karta
TypePronoun
Rootक
FormFeminine, Nominative, Singular
अब्रवीत्said / spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
एकरात्रशयीone who stays for a single night
एकरात्रशयी:
Karta
TypeAdjective
Rootएकरात्रशयिन्
FormFeminine, Nominative, Singular
गेहेin the house
गेहे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगृह
FormNeuter, Locative, Singular
महालूखलमेखलाhaving a great mortar as a girdle
महालूखलमेखला:
Karta
TypeAdjective
Rootमहालूखल-मेखला
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes