Shloka 26
Saṃśaptaka-Varūthinī Saṅgrāma — Binding and Counter-Binding (संशप्तक-वरूथिनी-संग्रामः)
Devanagari script
तथा प्रद्ष्टे सैन्ये तु प्लवमानं महारथम् | विकत्थमानं च तदा राधेयमरिकर्षणम् | मद्रराज: प्रहस्येदं वचन प्रत्यभाषत
Translation
ఇలా హర్షోల్లాసంతో కదులుతున్న సైన్యంలో ముందుకు సాగుతూ, గొప్పలు చెప్పుకుంటున్న శత్రుసూదనుడు రాధేయ మహారథి కర్ణుని చూసి మద్రరాజు శల్యుడు నవ్వుతూ ఈ మాట పలికాడు.
Word by Word
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
प्रदृष्टेwhen (it was) seen
प्रदृष्टे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रदृष्ट
Formneuter, locative, singular
सैन्येin the army
सैन्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य
Formneuter, locative, singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
प्लवमानम्moving swiftly / rushing about
प्लवमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्लवमान
Formmasculine, accusative, singular
महारथम्great chariot-warrior
महारथम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहारथ
Formmasculine, accusative, singular
विकत्थमानम्boasting
विकत्थमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविकत्थमान
Formmasculine, accusative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
राधेयम्Radha's son (Karna)
राधेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootराधेय
Formmasculine, accusative, singular
अरिकर्षणम्enemy-subduer
अरिकर्षणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअरिकर्षण
Formmasculine, accusative, singular
मद्रराजःthe king of Madra (Shalya)
मद्रराजः:
Karta
TypeNoun
Rootमद्रराज
Formmasculine, nominative, singular
प्रहस्यhaving laughed
प्रहस्य:
TypeVerb
Rootप्रहस्
Formabsolutive (ktvā/lyap)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formneuter, accusative, singular
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
Formneuter, accusative, singular
प्रत्यभाषतreplied, spoke in return
प्रत्यभाषत:
TypeVerb
Rootप्रति-भाष्
Formimperfect (laṅ), 3, singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes