Shloka 9
Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam
A Clinical Description of the Intensified Engagement
एते चान्ये च बहव उत्पातास्तत्र दारुणा: | समत्पेतुर्विनाशाय कौरवाणां सुदारुणा:,ये तथा और भी बहुत-से भयंकर उत्पात वहाँ प्रकट हुए, जो कौरवोंके विनाशकी सूचना दे रहे थे
ete cānye ca bahava utpātās tatra dāruṇāḥ | samatpetur vināśāya kauravāṇāṃ sudāruṇāḥ ||
సంజయుడు పలికెను—ఇవే కాక మరెన్నో భయంకరమైన ఉపద్రవ సూచకాలు అక్కడ ప్రదర్శితమయ్యాయి; అవన్నీ కౌరవుల వినాశానికే ఘోర సూచనలుగా నిలిచాయి।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the Mahābhārata’s moral logic: when a collective persists in adharma, the world itself seems to mirror the imbalance through ominous signs, warning of inevitable downfall. Portents function as ethical signals—opportunities to recognize wrongdoing and turn back before ruin becomes unavoidable.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that numerous terrifying omens appeared in the Kaurava camp/field of war. These clustered signs are presented as foretelling the imminent destruction of the Kauravas during the Karṇa Parva battles.