Shloka 19
Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam
A Clinical Description of the Intensified Engagement
न नूनमस्त्राणि बल॑ पराक्रम: क्रिया: सुनीतं परमायुधानि वा । अलं मनुष्यस्य सुखाय वर्तितुं तथा हि युद्धे निहतः परैर्गुरु:,“निश्चय ही अस्त्र, बल, पराक्रम, क्रिया, अच्छी नीति अथवा उत्तम आयुध आदि किसी मनुष्यको सुख पहुँचानेके लिये पर्याप्त नहीं हैं; क्योंकि इन सब साधनोंके होते हुए भी आचार्यको शत्रुओंने युद्धमें मार डाला है
na nūnam astrāṇi balaṁ parākramaḥ kriyāḥ sunītaṁ paramāyudhāni vā | alaṁ manuṣyasya sukhāya vartituṁ tathā hi yuddhe nihataḥ parair guruḥ ||
సంజయుడు పలికెను—నిశ్చయంగా అస్త్రాలు, బలం, పరాక్రమం, నైపుణ్యమైన కార్యాచరణ, సునీతి లేదా ఉత్తమ ఆయుధాలు—ఇవి మనిషికి సుఖాన్ని కలిగించడానికి సరిపోవు; ఎందుకంటే ఇవన్నీ ఉన్నప్పటికీ గురువు శత్రువుల చేత యుద్ధంలో హతుడయ్యాడు.
संजय उवाच
Educational Q&A
Worldly supports—arms, strength, bravery, skill, and even wise strategy—cannot guarantee happiness or security; in war especially, outcomes can overturn merit and preparation, as shown by the fall of the revered teacher.
Sañjaya reflects on the grim reality of the battlefield: despite possessing every martial advantage and being a great preceptor, the guru (Droṇa) was nevertheless killed by enemies, underscoring the precariousness of human plans in war.