Shloka 1
Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam
A Clinical Description of the Intensified Engagement
Devanagari script
अफ्-#-रा- सप्तत्रिशो5्ध्याय: कौरव-सेनामें अपशकुन, कर्णकी आत्मप्रशंसा, शल्यके द्वारा उसका उपहास और अर्जुनके बल-पराक्रमका वर्णन संजय उवाच दृष्टवा कर्ण महेष्वासं युयुत्सुं समवस्थितम् । चुक्॒ुशु: कुरव: सर्वे हृष्टरूपा: समनन््तत:ः
Transliteration
sañjaya uvāca | dṛṣṭvā karṇaṃ maheṣvāsaṃ yuyutsuṃ samavasthitam | cukruśuḥ kuravaḥ sarve hṛṣṭarūpāḥ samanantataḥ ||
Translation
సంజయుడు పలికెను—మహారాజా! మహాధనుర్ధరుడైన కర్ణుడు యుద్ధేచ్ఛతో సమరరంగంలో దృఢంగా నిలిచినదాన్ని చూచి, కౌరవులందరూ హర్షంతో నిండిపోయి అన్ని దిక్కుల నుండీ ఘోషించిరి.
Word by Word
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive), Active (parasmai sense)
कर्णम्Karna
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
महेष्वासम्great bowman
महेष्वासम्:
TypeAdjective
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Accusative, Singular
युयुत्सुम्desirous to fight
युयुत्सुम्:
TypeAdjective
Rootयुयुत्सु
FormMasculine, Accusative, Singular, सुन् (desiderative adjective from √युध्)
समवस्थितम्standing ready / stationed
समवस्थितम्:
TypeAdjective
Rootसम् + अव + स्था
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
चुक्रुशुःshouted / cried out
चुक्रुशुः:
TypeVerb
Rootक्रुश्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Plural, Parasmaipada
कुरवःthe Kurus
कुरवः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
हृष्ट-रूपाःhaving delighted appearance / joyful-looking
हृष्ट-रूपाः:
TypeAdjective
Rootहृष्ट-रूप
FormMasculine, Nominative, Plural
समन्ततःon all sides / all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
Formtrue
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaK
KarṇaK
Kuravaḥ (Kurus/Kauravas)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes