Shloka 16

Adhyāya 17 — गजयुद्ध-वृत्तान्तः, सहदेव-दुःशासन-संघर्षः, नकुल-कर्ण-समागमः

Elephant-battle account; Sahadeva–Duhshasana clash; Nakula–Karna encounter

Devanagari script

हिमावदातेन सुवर्णमालिना हिमाद्रिकूटप्रतिमेन दन्तिना । हते रणे भ्रातरि दण्ड आव्रज- ज्जिघांसुरिन्द्रावरजं धनंजयम्‌,रणभूमिमें अपने भाई दण्डधारके मारे जानेपर दण्ड श्रीकृष्ण और अर्जुनका वध करनेकी इच्छासे बर्फके समान सफेद, सुवर्णमालाधारी तथा हिमालयके शिखरके समान विशालकाय गजराजके द्वारा वहाँ आ पहुँचा

Transliteration

sañjaya uvāca |

himāvadātena suvarṇamālinā himādrikūṭapratimena dantinā |

hate raṇe bhrātari daṇḍa āvrajaj-jighāṃsur indrāvarajaṃ dhanañjayam ||

Translation

సంజయుడు పలికెను—యుద్ధంలో తన సోదరుడు దండుడు హతుడైన వెంటనే, సోదరశోకజనిత క్రోధంతో దండధారుడు ఇంద్రుని అనుజుడు ధనంజయుడు (అర్జునుడు)ను సంహరించాలనే తపనతో రణభూమికి దూసుకొచ్చెను. హిమంలా తెల్లగా, స్వర్ణమాలధారిగా, హిమాలయ శిఖరసమాన మహాకాయమైన గజరాజంపై ఆరూఢుడై అక్కడికి చేరెను॥

Word by Word

• {'sañjaya uvāca': 'Sañjaya said', 'himāvadāta': 'snow-white

• as white as snow', 'suvarṇamālin': 'wearing a garland/necklace of gold', 'himādri': 'the Himālaya mountain', 'kūṭa': 'peak, summit', 'pratima': 'like, comparable to', 'dantin': 'elephant

• one possessing tusks', 'hata': 'slain, killed', 'raṇe': 'in battle', 'bhrātari': 'when (his) brother', 'āvrajat': 'came, rushed forth, approached', 'jighāṃsu': 'desiring to kill

• intent on slaying', 'indrāvaraja': 'the younger brother of Indra (epithet of Arjuna)', 'dhanañjaya': 'Arjuna (conqueror of wealth)', 'raṇabhūmi': 'battlefield'}

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Daṇḍa
• Arjuna (Dhanañjaya, Indrāvaraja)
• Indra
• Himālaya (Himādri)
• Elephant (gajarāja/dantin)
• Golden garland (suvarṇamālā)