Shloka 33
अध्याय ९९ — युयुधान-दुःशासन-युद्धम्
Chapter 99: Sātyaki and Duḥśāsana’s engagement
Devanagari script
सिंहेनेव मृगं ग्रस्तं नरसिंहेन मारिष । द्रोणेन मोचयामास पाज्चाल्यं शिनिपुड्भव:,पूजनीय नरेश! जैसे सिंहने किसी मृगको दबोच लिया हो, उसी प्रकार नरसिंह द्रोणाचार्यने धृष्टद्युम्नको ग्रस लिया था; परंतु शिनिप्रवर सात्यकिने उन्हें छुड़ा लिया
Transliteration
saṃjayā uvāca |
siṃhen eva mṛgaṃ grastaṃ narasiṃhena māriṣa |
droṇena mocayāmāsa pāñcālyaṃ śinipuḍbhavaḥ ||
Translation
సంజయుడు పలికెను—పూజ్య నరేశ్వరా! సింహం జింకను పట్టి గ్రసించినట్లే, నరసింహుడైన ద్రోణుడు పాంచాల్య ధృష్టద్యుమ్నుని పట్టుకున్నాడు; కానీ శినివంశజుడైన సాత్యకి అతనిని విడిపించాడు।
Word by Word
सिंहेनby a lion
सिंहेन:
Karana
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Instrumental, Singular
इवas/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
मृगम्a deer/animal
मृगम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Accusative, Singular
ग्रस्तम्seized/devoured
ग्रस्तम्:
TypeVerb
Rootग्रस्
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Accusative, Singular
नरसिंहेनby the man-lion (heroic lion among men)
नरसिंहेन:
Karana
TypeNoun
Rootनरसिंह
FormMasculine, Instrumental, Singular
मारिषO noble sir!
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular
द्रोणेनby Droṇa
द्रोणेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Instrumental, Singular
मोचयामासreleased/set free
मोचयामास:
TypeVerb
Rootमुच्
FormPeriphrastic perfect (लिट्), Third, Singular, Parasmaipada, Active
पाञ्चाल्यम्the Pāñcāla prince (Dhr̥ṣṭadyumna)
पाञ्चाल्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाञ्चाल्य
FormMasculine, Accusative, Singular
शिनिप्रवरःthe foremost of the Śinis
शिनिप्रवरः:
Karta
TypeNoun
Rootशिनिप्रवर
FormMasculine, Nominative, Singular
सात्यकिःSātyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Dhṛtarāṣṭra (implied by address māriṣa)D
Droṇa (Droṇācārya)D
DhṛṣṭadyumnaS
SātyakiP
PāñcālaŚ
Śini (lineage)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes