Shloka 24

अध्याय ९९ — युयुधान-दुःशासन-युद्धम्

Chapter 99: Sātyaki and Duḥśāsana’s engagement

Devanagari script

धृष्टद्युम्नस्तु सम्प्रेक्ष्य द्रोणमभ्याशमागतम्‌ । असिचर्माददे वीरो धनुरुत्सूज्य भारत,भारत! वीर धृष्टद्युम्नने द्रोणाचार्यको अत्यन्त निकट आया हुआ देख धनुष छोड़कर हाथमें ढाल और तलवार ले ली

Transliteration

dhṛṣṭadyumnas tu samprekṣya droṇam abhyāśam āgatam | asicarmādade vīro dhanur utsṛjya bhārata ||

Translation

ద్రోణాచార్యుడు అతి సమీపానికి వచ్చినట్లు చూసిన వీర ధృష్టద్యుమ్నుడు ధనుస్సును విడిచి ఖడ్గం, కవచం (ఢాలు) ధరించాడు.

Word by Word

• धृष्टद्युम्नः: Dhrishtadyumna
• धृष्टद्युम्नः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृष्टद्युम्न
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• सम्प्रेक्ष्य: having seen/observed
• Type: Verb
• Root: सम् + प्रेक्ष्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage as indeclinable gerund)

• द्रोणम्: Drona
• द्रोणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रोण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अभ्याशम्: near proximity/close range
• अभ्याशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अभ्याश
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आगतम्: come/arrived
• Type: Verb
• Root: आ + गम्
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular

• असि: sword
• असि: Karma
• Type: Noun
• Root: असि
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• चर्म: shield (leather shield)
• चर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: चर्मन्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आददे: took up/seized
• Type: Verb
• Root: आ + दा
• Form: Perfect (लिट्), Third, Singular, Atmanepada

• वीरः: the hero/warrior
• वीरः: Karta
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धनुः: bow
• धनुः: Karma
• Type: Noun
• Root: धनुस्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• उत्सृज्य: having cast aside/abandoned
• Type: Verb
• Root: उत् + सृज्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage as indeclinable gerund)

• भारत: O Bharata (address)
• Type: Noun
• Root: भारत
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛṣṭadyumna
• Droṇa (Droṇācārya)
• bow (dhanuḥ)
• sword (asi)
• shield (carma)
• Bhārata (Dhṛtarāṣṭra as addressee)