Shloka 20
अध्याय ९९ — युयुधान-दुःशासन-युद्धम्
Chapter 99: Sātyaki and Duḥśāsana’s engagement
क्षीबा इवान्ये चोन्मत्ता रज्भेष्विव च वारणा: | उच्चुक्रुशु रथान्योन्यं जघ्नुरन्योन्यमेव च,रंगस्थलके समान उस रणक्षेत्रमें अन्य बहुत-से मत्त और उन्मत्त हाथी एक-दूसरेको देखकर चिग्घाड़ते और परस्पर आघात-प्रत्याघात करते थे
sañjaya uvāca | kṣībā ivānye conmattā rajjveṣv iva ca vāraṇāḥ | uccukruśu rathān anyonyaṃ jaghnur anyonyam eva ca ||
సంజయుడు అన్నాడు—ఆ రణరంగంలో మరికొందరు మద్యం మత్తులో ఉన్న మనుషుల్లా, తాళ్లలో చిక్కుకున్న ఉన్మత్త గజాల్లా కనిపించారు. వారు ఘోషించి, ఒకరి రథాలపై ఒకరు ఢీకొని, పరస్పరం మళ్లీ మళ్లీ దాడి చేశారు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how intoxication-like rage and confusion in war erode self-control and ethical discernment, producing blind, mutual violence; it implicitly warns that loss of inner restraint leads to adharma-like chaos even among those on the same side.
Sañjaya describes the battlefield turning tumultuous: many warriors and war-elephants, maddened and entangled in close quarters, roar loudly and collide—chariots and fighters striking one another repeatedly amid the crush.