Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

दुःशासननिग्रहः—द्रोणधृष्टद्युम्नयुद्धप्रसङ्गः

Rebuke of Duḥśāsana; Context of the Droṇa–Dhṛṣṭadyumna Combat

तदनन्तर सम्पूर्ण सेनाएँ पूर्वकालमें एक-दूसरेसे युद्ध करनेवाले इन्द्र और जम्भासुरके समान समरांगणमें परस्पर जूझते हुए उन दोनों शूरवीरोंको देखने लगीं ।। शकुनिं रभसं युद्धे कृतवैरं च भारत । माद्रीपुत्री च संरब्धौ शरैश्वार्दयतां भूशम्‌,भारत! क्रोधमें भरे हुए दोनों माद्रीकुमारोंने पहलेसे वैर बाँधनेवाले और युद्धमें वेगपूर्वक आगे बढ़नेवाले शकुनिको अपने बाणोंसे अत्यन्त पीड़ित किया

tadanantaraṁ sampūrṇāḥ senāḥ pūrvakāle parasparaṁ yuddhaṁ kurvantāv indra-jambhāsura-sadṛśau samara-aṅgaṇe parasparaṁ jujūṣamāṇau tau ubhau śūravīrau draṣṭuṁ pravavṛtuḥ. śakuniṁ rabhasaṁ yuddhe kṛtavairaṁ ca bhārata, mādrīputrau ca saṁrabdhau śaraiḥ ārdayatāṁ bhṛśam, bhārata; krodhabharitau ubhau mādrīkumārau pūrvavaira-bandhinaṁ yuddhe ca vegena abhipatantaṁ śakuniṁ svaiḥ śaraiḥ atyarthaṁ pīḍayām āsaṭām.

ఆ తరువాత సమస్త సేనలు, పూర్వకాలంలో ఇంద్రుడు–జంభాసురుడు పరస్పరం యుద్ధంలో మునిగినట్లే, యుద్ధభూమిలో ఆ ఇద్దరు వీరులు ఒకరినొకరు పట్టిపడుతూ పోరాడటాన్ని చూశాయి. ఓ భారతా! క్రోధంతో రగిలిన మాద్రీపుత్రులు, పూర్వవైరాన్ని పెంచుకున్నవాడూ యుద్ధంలో ఉగ్రవేగంతో దూసుకొచ్చినవాడైన శకునిని తమ బాణాలతో ఘోరంగా బాధించారు।

शकुनिम्Shakuni
शकुनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Accusative, Singular
रभसम्impetuous, rushing
रभसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरभस
FormMasculine, Accusative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
कृतवैरम्having formed enmity (one who has made hostility)
कृतवैरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृतवैर
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
माद्रीपुत्रौthe two sons of Madri (Nakula and Sahadeva)
माद्रीपुत्रौ:
Karta
TypeNoun
Rootमाद्रीपुत्र
FormMasculine, Nominative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
संरब्धौenraged, excited
संरब्धौ:
Karta
TypeAdjective
Rootसंरब्ध
FormMasculine, Nominative, Dual
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अर्दयताम्they pained/tormented
अर्दयताम्:
TypeVerb
Rootअर्द्
FormPresent (Lat), Third, Dual, Parasmaipada
भृशम्exceedingly, greatly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bharata (address to Dhritarashtra / epithet)
I
Indra
J
Jambhasura
S
Shakuni
M
Madri
N
Nakula
S
Sahadeva
A
armies (senāḥ)
B
battlefield (samara-aṅgaṇa)
A
arrows (śarāḥ)