Shloka 27
अर्जुनस्य रथाश्वमोचनं कृष्णस्याश्वसेवा च
Arjuna’s Horses Freed; Krishna’s Equine Service
न हि मद्वाहुगुप्तस्य प्रभवन्त्यमरा अपि | व्यूहयिष्यामि त॑ व्यूहं यं पार्थो न तरिष्यति,वत्स! तो भी तुम्हें युद्धमें किसी प्रकार भी अर्जुनसे डरना नहीं चाहिये; क्योंकि मैं उनके भयसे तुम्हारी रक्षा करनेवाला हूँ--इसमें संशय नहीं है। मेरी भुजाएँ जिसकी रक्षा करती हों, उसपर देवताओंका भी जोर नहीं चल सकता। मैं ऐसा व्यूह बनाऊँगा, जिसे अर्जुन पार नहीं कर सकेंगे
na hi madbāhugupṭasya prabhavanty amarā api | vyūhayīṣyāmi taṁ vyūhaṁ yaṁ pārtho na tariṣyati ||
నా భుజాల రక్షణలో ఉన్నవానిపై అమరులకైనా పైచేయి సాధ్యం కాదు. పార్థుడు (అర్జునుడు) దాటలేని విధంగా నేను ఒక వ్యూహాన్ని నిర్మిస్తాను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the warrior’s reliance on personal protection and tactical formations, suggesting that human confidence can reach the point of claiming superiority even over divine forces. Ethically, it points to the tension between pride in strength/strategy and the broader moral-cosmic order that ultimately determines outcomes in the Mahābhārata.
Sañjaya reports a declaration of confidence: the speaker claims that anyone under his protection cannot be overcome even by the gods, and he promises to arrange a vyūha (battle formation) that Arjuna will be unable to penetrate.