Shloka 20
अभिमन्यु-पराक्रमवर्णनम्
Abhimanyu’s Prowess and the Duḥśāsana Engagement
Devanagari script
ह्वीमानमर्षी सौभद्रो मानकृत् प्रियदर्शन: । सम्मिमानयिषुर्वीरानिष्वस्त्रै श्चाप्पयुध्यत,लज्जाशील, अमर्षी, दूसरोंको मान देनेवाला और देखनेमें प्रिय लगनेवाला सुभद्राकुमार अभिमन्यु विपक्षी वीरोंका सम्मान करनेकी इच्छासे धनुष-बाणोंद्वारा युद्ध करता रहा
Translation
లజ్జాశీలి, అన్యాయాన్ని సహించని వాడు, ఇతరులకు గౌరవం ఇచ్చేవాడు, చూడటానికి మనోహరుడైన సుభద్రాపుత్రుడు అభిమన్యుడు—విపక్ష వీరులను కూడా గౌరవించాలనే భావంతో—ధనుస్సు బాణాలతో యుద్ధం చేస్తూనే ఉన్నాడు.
Word by Word
अभिमानम्pride, self-esteem
अभिमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभिमान
FormMasculine, Accusative, Singular
अमर्षीimpatient, intolerant (of insult)
अमर्षी:
Karta
TypeAdjective
Rootअमर्षिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सौभद्रःthe son of Subhadrā (Abhimanyu)
सौभद्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसौभद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
मानकृत्one who shows honor (honor-doer)
मानकृत्:
Karta
TypeAdjective
Rootमानकृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रियदर्शनःpleasant to look at
प्रियदर्शनः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रियदर्शन
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्मिमानयिषुःwishing/intending to honor
सम्मिमानयिषुः:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + मन् (सम्मानयितुम् इति caus.)
FormMasculine, Nominative, Singular
वीरान्heroes, warriors
वीरान्:
Karma
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Accusative, Plural
इष्वस्त्रैःwith arrows and weapons
इष्वस्त्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootइष्वस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अयुध्यतfought
अयुध्यत:
TypeVerb
Rootयुध्
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Ātmanepada
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes