Shloka 753
Cakravyūha-saṃkalpaḥ, Saṃśaptaka-āhvānaṃ, Saubhadra-vikrīḍitam
Drona Parva, Adhyāya 32
इस प्रकार उन निर्भीक सैनिकोंका महान् शक्तिशाली विपक्षी योद्धाओंके साथ अत्यन्त घमासान युद्ध हो रहा था, जो कच्चा मांस खानेवाले पशु-पक्षियों तथा पिशाचोंके हर्षकी वृद्धि और यमराजके राष्ट्रकी समृद्धि करनेवाला था
iti prakāraṁ teṣāṁ nirbhīkāṇāṁ sainikānāṁ mahān śaktimān vipakṣī yoddhaiḥ saha atyantaṁ ghamāsāna-yuddhaṁ pravartate sma, yat kr̥cchra-māṁsa-bhakṣīṇāṁ paśu-pakṣiṇāṁ piśācānāṁ ca harṣa-vardhanaṁ yamārāṣṭrasya ca samr̥ddhi-karaṁ babhūva
ఈ విధంగా ఆ నిర్భయ సైనికులకు ప్రత్యర్థి పక్షంలోని మహాబలవంతులైన యోధులతో అత్యంత ఘోరమైన ఘమాసాన యుద్ధం జరుగుతుండెను—అది ముడి మాంసం తినే మృగపక్షులకూ పిశాచులకూ ఆనందాన్ని పెంచి, యమధర్మరాజు రాజ్యాన్ని మరింత విస్తరింపజేసేది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames battlefield heroism within a stark ethical horizon: mass violence, however valorous, primarily feeds death. By saying the battle increases the joy of scavengers and piśācas and enriches Yama’s realm, the text highlights war’s dehumanizing aftermath and the moral gravity of slaughter.
Sañjaya describes an intensely fierce engagement in the Droṇa Parva: fearless troops clash with powerful enemy warriors in a chaotic, deadly melee. The carnage is so great that it attracts flesh-eating animals and sinister spirits, symbolically indicating that Yama’s domain grows as lives are cut down.