Shloka 356

Devanagari script

नित्याभित्वरितानेव त्वरयामास पाण्डवान्‌ | तब सेनापति धूृष्टद्युम्नने यही उपयुक्त अवसर है, ऐसा कहते हुए सदा शीघ्रता करनेवाले पाण्डवोंको और भी जल्दी करनेके लिये प्रेरित किया

Transliteration

nityābhitvaritāneva tvarayāmāsa pāṇḍavān | tadā senāpatiḥ dhṛṣṭadyumnaḥ “eṣa upayuktaḥ avasaraḥ” iti vadann sadā śīghratā-kārī pāṇḍavān api bhūyaḥ śīghraṃ kartum prerayāmāsa |

Translation

సంజయుడు అన్నాడు—ఎప్పుడూ వేగంగా కదిలే పాండవులను అతడు మరింత త్వరపడమని ప్రేరేపించాడు. అప్పుడు సేనాపతి ధృష్టద్యుమ్నుడు, “ఇదే తగిన సమయం,” అని చెప్పి, సదా తక్షణకార్యనిరతులైన పాండవులను ఇంకా ఎక్కువ వేగంతో కార్యానికి నెట్టాడు.

Word by Word

• नित्य: always, constant
• नित्य: Karma
• Type: Adjective
• Root: नित्य
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• अभित्वरितान्: already hastened / very quick
• अभित्वरितान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अभित्वरित
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• इव: as if, like
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• त्वरयामास: hurried, made (them) hurry
• Type: Verb
• Root: त्वर्
• Form: Perfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada, Active

• पाण्डवान्: the Pandavas
• पाण्डवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Accusative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Pāṇḍavas
• Dhṛṣṭadyumna

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the dharmic value of timely action (kāla-jñāna) in a righteous struggle: a leader must recognize the opportune moment and decisively motivate the force to act without delay.

What is happening in the narrative?

Sañjaya narrates that Dhṛṣṭadyumna, serving as the Pāṇḍava commander, identifies a favorable opening on the battlefield and urges the already eager Pāṇḍavas to advance even more swiftly.