Shloka 3136
मातड़ो न्यपतद् भूमौ नदीरोध इवोष्णगे । कोई अपने ही सैनिकोंको और कोई शत्रु-योद्धाओंको अपने तीखे बाणोंसे मार रहा था। उस युद्धमें पर्वत शिखरके समान विशालकाय हाथी नाराचसे मारा जाकर वर्षाकालमें नदीके तटकी भाँति धरतीपर गिरा और ढेर हो गया
mātaṅgo nyapatad bhūmau nadīrodha ivoṣṇage |
ఒక మహాగజం వేడిలో నది గట్టు కూలినట్లుగా నేలపై కూలిపోయింది. ఆ ఘోర యుద్ధంలో గందరగోళంలో కొందరు తమవారినే, మరికొందరు శత్రు యోధులనే, పదునైన బాణాలతో సంహరించుచుండిరి. పర్వత శిఖరంలా విస్తారకాయుడైన ఆ ఏనుగు నారాచ బాణాలతో గాయపడి, వర్షాకాలంలో నది తీరం కూలినట్లుగా భూమిపై పడిపోయి కుప్పగా పడియుండెను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the brutal impermanence of martial power: even the mightiest war-elephant falls swiftly under weapons. It also hints at the moral and practical confusion of war, where discernment can fail and killing becomes indiscriminate—an implicit warning about the ethical cost of unchecked battle-fury.
Sañjaya describes a moment in the Drona Parva battle where a huge elephant, struck by heavy nārāca arrows, collapses to the ground. The fall is compared to a riverbank giving way, emphasizing the suddenness and weight of the collapse amid intense fighting.