Shloka 263
अतीतेषुपथे काले जहार गदया शिर: । किसी वीरने अपने चक्रके द्वारा शत्रुपक्षीय वीरके चक्रका निवारण करके युद्धमें बाणप्रहारके योग्य अवसर न होनेके कारण गदासे ही उसका सिर उड़ा दिया
atīteṣu-pathe kāle jahāra gadayā śiraḥ |
సంజయుడు పలికెను—బాణప్రహారానికి సమయం దాటిపోయి, యుద్ధంలో అవకాశం లేకపోయినప్పుడు, అతడు గదతోనే ఆ వీరుని శిరస్సును తెగదెంపాడు. ఒక వీరుడు తన చక్రంతో శత్రుపక్ష వీరుని చక్రాన్ని అడ్డగించి, బాణాలు వేయడానికి వీలు లేక గదతోనే అతని తల నరికివేశాడు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights battlefield pragmatism under kāla (the pressure of time): when one method (arrow-strike) is no longer feasible, a warrior adopts another (mace), reflecting the harsh demands of kṣatriya conduct in war.
Sañjaya reports that, after the opportunity for an arrow-attack had passed, the combatant used a mace to cut off the opponent’s head, indicating a decisive close-quarters finish.