Shloka 32
शड्खदुन्दुभिनिर्घोषं वादित्राणां च निः:स्वनम्
śaṅkhadundubhinirghoṣaṃ vāditrāṇāṃ ca niḥsvanam
సంజయుడు అన్నాడు—శంఖాలు, దుందుభుల ఘోష ఉప్పొంగింది; ఇతర యుద్ధవాద్యాల గంభీర నాదం కూడా మార్మోగింది. ఈ పెరుగుతున్న రణధ్వని సేనల సంకల్పాన్ని, ధర్మకర్తవ్యాన్ని పిలిచింది; అయినా హింసకు చెల్లించాల్సిన భారమైన మూల్యం నీడలా కమ్ముకుంది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how collective action in war is preceded and energized by signals—conches and drums—that awaken courage and a sense of duty; ethically, it reminds the reader that such stirring calls can propel people into grave, consequential choices.
Sañjaya describes the battlefield soundscape: conches, kettledrums, and other instruments are being sounded loudly, indicating the armies’ mobilization and the intensification of the conflict in the Drona Parva.