Shloka 213
जीवन्त इव तत्र सम व्यदृश्यन्त भयार्दिता: | बहुत-से रथी घोड़े और सारथिके मारे जानेपर भयसे पीड़ित हो ऐसे निश्रैष्ट हो गये थे कि जीवित होते हुए भी वहाँ मरेके समान दिखायी देते थे
sañjaya uvāca | jīvanta iva tatra sama vyadṛśyanta bhayārditāḥ |
సంజయుడు అన్నాడు—మహారాజా! భయంతో కుంగిపోయిన వారు అక్కడ జీవించి ఉన్నప్పటికీ మృతులవలె కనిపించిరి. అనేక రథవీరులు తమ సారథులు, గుర్రాలు హతమయ్యాక భయంతో స్థబ్ధులై, ప్రాణమున్నా ప్రాణశూన్యుల్లా నిలిచిరి।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral-psychological truth that fear can render a person functionally inert: even while alive, one may appear 'dead' in spirit. In the dharma context, it warns that courage and steadiness are essential for those bound to battlefield duty, and that panic can dissolve responsibility and discernment.
Sañjaya describes a battlefield moment where many fighters, after losing their horses and charioteers, become overwhelmed by fear. They stand or remain present but are so shocked and helpless that they look like living corpses—alive in body, defeated in will.