Shloka 47
Droṇavadha-saṃniveśaḥ — The Convergence Toward Droṇa’s Fall
Book 7, Chapter 164
Devanagari script
युधिष्ठिर महाबाहो यच्त्वां वक्ष्यामि तच्छृणु । उपारमस्व युद्धे त्वं द्रोणाद् भरतसत्तम,तदनन्तर वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्णने कुन्तीपुत्र युधिष्ठिससे कहा--“महाबाहु युधिष्ठिर! मैं तुमसे जो कह रहा हूँ, उसे सुनो। भरतश्रेष्ठ! तुम युद्धमें द्रोणाचार्यसे अलग रहो
Translation
మహాబాహు యుధిష్ఠిరా, నేను నీకు చెప్పేది విను. భరతసత్తమా, ఈ యుద్ధంలో నీవు ద్రోణుని నుండి దూరంగా ఉండు.
Word by Word
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sambodhana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
यत्what (that which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
त्वाम्to you / you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Accusative, Singular
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
—
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
शृणुhear (listen)
शृणु:
—
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
FormImperative (Loṭ), 2nd, Singular, Parasmaipada
उपारमस्वdesist / cease
उपारमस्व:
—
TypeVerb
Rootउप-रम् (धातु)
FormImperative (Loṭ), 2nd, Singular, Ātmanepada
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Nominative, Singular
द्रोणात्from Droṇa
द्रोणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative, Singular
भरतसत्तमO best of the Bharatas
भरतसत्तम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभरतसत्तम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes