Previous Verse
Next Verse

Shloka 203

उपायैः पूर्ववधकथनम् / Strategic Justifications for Prior Eliminations

खुरशब्दनिपातैश्न तुमुल: सर्वतो5भवत्‌ । राजेन्द्र! तदनन्तर सारी सेनाओंमें रणभेरीकी भारी आवाज, मृदंगोंकी ध्वनि, हाथियोंके चिग्घाड़ने, घोड़ोंके हिनहिनाने और धरतीपर उनकी टाप पड़नेसे चारों ओर अत्यन्त भयंकर शब्द गूँजने लगा

khuraśabdanipātaiś ca tumulaḥ sarvato 'bhavat | rājendra! tad-anantaraṃ sarī-senāsu raṇabherīṇāṃ bhārī nādaḥ, mṛdaṅgānāṃ dhvaniḥ, hastināṃ cighghāṭanam, aśvānāṃ hinhinānam, pṛthivyāṃ ca teṣāṃ ṭāpa-patanena caturdiśam atyanta-bhayaṅkaraḥ śabdaḥ pratidhvanitum ārabdhaḥ ||

సంజయుడు పలికెను—రాజేంద్రా! అప్పుడు గుర్రాల ఖురాల మోతతో అన్ని వైపులా ఘోర కలకలం చెలరేగింది. అనంతరం సమస్త సేనల్లో రణభేరి గంభీర నాదం, మృదంగాల ధ్వని, ఏనుగుల చిగ్గురుమనడం, గుర్రాల హినహినలు, భూమిపై ఖురాల దెబ్బలతో నాలుగు దిక్కులా అత్యంత భయంకర గర్జన మార్మోగింది.

खुरशब्दनिपातैःby the impacts/sounds of hooves
खुरशब्दनिपातैः:
Karana
TypeNoun
Rootखुरशब्दनिपात
FormMasculine, Instrumental, Plural
तुमुलःtumultuous, very loud
तुमुलः:
Karta
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वतःon all sides, everywhere
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
अभवत्became, arose
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (rājendra)
A
armies (senāḥ)
W
war-drums (raṇabherī)
M
mṛdaṅga drums
E
elephants
H
horses
E
earth/ground (pṛthivī)