Shloka 92
Devanagari script
भीष्म प्रमुखत: कृत्वा भगदत्तं च भारत । एवमेष क्षयो वृत्तों राजन् दुर्मन्त्रिते तव,भारत! इसी प्रकार सात्यकि और अर्जुनने भी भीष्म और भगदत्त आदि सैकड़ों शूरवीरोंका संहार कर डाला है। राजन्! इस प्रकार आपकी कुमन्त्रणाके फलस्वरूप यह विनाश-कार्य सम्पन्न हुआ है
Translation
ఓ భారతా! భీష్ముని ప్రధానంగా చేసి, భగదత్తుని కూడా కలుపుకొని—ఇలా ఈ క్షయం జరిగింది. రాజా, ఇది నీ దుర్మంత్రణ వల్లే.
Word by Word
भीष्मBhishma
भीष्म:
Karma
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रमुखतःchiefly, as foremost
प्रमुखतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रमुखतः
कृत्वाhaving made (taking as)
कृत्वा:
Karma
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
भगदत्तम्Bhagadatta
भगदत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootभगदत्त
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षयःdestruction, ruin
क्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Nominative, Singular
वृत्तःhas occurred, has happened
वृत्तः:
TypeVerb
Rootवृत्
Formक्त (past passive participle used predicatively), Masculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
दुर्मन्त्रितेin (your) ill-counsel, in bad advice
दुर्मन्त्रिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदुर्मन्त्रित
FormNeuter, Locative, Singular
तवof you, your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes