Shloka 22
दुर्योधनस्य कर्णप्रार्थना — कृपकर्णसंवादः
Duryodhana’s Appeal to Karna — The Kripa–Karna Dialogue
Devanagari script
कर्ण उवाच भीमाहितैस्तव रणे स्वप्रेडपि न विभावितम् । तद् दर्शयसि कस्मान्मे पृष्ठं पार्थदिदृक्षया,कर्णने कहा--भीमसेन! तुम्हारे शत्रुओंने स्वप्नमें भी यह नहीं सोचा था कि तुम युद्धमें पीठ दिखाओगे; परंतु इस समय अर्जुनसे मिलनेके लिये तुम मुझे पीठ क्यों दिखा रहे हो?
Translation
కర్ణుడు అన్నాడు—భీమా! నీవు యుద్ధంలో వెన్ను చూపుతావని నీ శత్రువులు కలలో కూడా ఊహించలేదు. అయితే పార్థుని చూడాలనే కోరికతో నీవు నాకు వెన్ను ఎందుకు చూపుతున్నావు?
Word by Word
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
भीमO Bhima
भीम:
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Vocative, Singular
अहितैःby enemies
अहितैः:
Karana
TypeNoun
Rootअहित
FormMasculine, Instrumental, Plural
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वप्न
FormMasculine, Locative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विभावितम्was conceived/imagined
विभावितम्:
TypeVerb
Rootवि-भू
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that (act/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
दर्शयसिyou show (cause to be seen)
दर्शयसि:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, 2nd, Singular, Parasmaipada, causative (णिच्)
कस्मात्from what cause?/why?
कस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Singular
पृष्ठम्back (i.e., turning away)
पृष्ठम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृष्ठ
FormNeuter, Accusative, Singular
पार्थof Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Genitive, Singular
दिदृक्षयाwith the desire to see
दिदृक्षया:
Karana
TypeVerb
Rootदृश्
Formतुमुन्-इच्छार्थक (desiderative noun: desire to see), Feminine, Instrumental, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes