Shloka 243
Droṇa’s Rebuke to Duryodhana after Jayadratha’s Fall (द्रोणेन दुर्योधनं प्रति प्रत्युक्तिः)
दुर्योधनो महाराज व्यगाहत महद् बलम् | महाराज! इस प्रकार विजयके लिये प्रयत्नशील हुए महामनस्वी पाण्डवोंकी उस विशाल वाहिनीमें राजा दुर्योधनने प्रवेश किया
sañjaya uvāca | duryodhano mahārāja vyagāhata mahad balam | mahārāja! evaṃ prakāreṇa vijayāya prayatnaśīlān mahāmanasvī pāṇḍavānāṃ tāṃ viśālāṃ vāhinīṃ rājā duryodhanaḥ prāviśat |
మహారాజా! ఈ విధంగా విజయాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకొని ప్రయత్నిస్తున్న మహామనస్క పాండవుల ఆ విశాల వాహినిలో రాజు దుర్యోధనుడు ప్రవేశించాడు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how personal ambition and the drive for victory can propel leaders into perilous choices; in the Mahābhārata’s ethical frame, courage is not automatically dharma—its moral worth depends on the cause and the means.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana forcefully enters the vast Pāṇḍava battle-array while the Pāṇḍavas are actively striving for victory, signaling a direct and intensified engagement on the battlefield.