Shloka 54
Bhūriśravas–Sātyaki Saṃvāda and Duel; Arjuna’s Intervention (भूरिश्रवाः–सात्यकि संवादः, युद्धम्, अर्जुन-हस्तक्षेपः)
द्विरदं जलसंधस्य रुधिरेणा भ्यषिज्चत । मस्तक और भुजाओंके गिर जानेसे अत्यन्त भयंकर दिखायी देनेवाले जलसंधके उस धड़ने अपने खूनसे उस हाथीको नहला दिया ।। ५३ $ ।। जलसंध॑ निहत्याजौ त्वरमाणस्तु सात्वत:
sañjaya uvāca | dviradaṃ jalasaṃdhasya rudhireṇābhyasiñcat | mastakaṃ ca bhujāṃś ca nipatiteṣu bhayaṅkara-darśanaṃ jalasaṃdhasya tac charīraṃ svena śoṇitena taṃ gajaṃ snāpayām āsa | jalasaṃdhaṃ nihatya yuddhe tvaramāṇas tu sātvatāḥ |
సంజయుడు పలికెను—జలసంధుని రక్తంతో ఆ ఏనుగు తడిసిపోయింది. జలసంధుని శిరస్సు, భుజాలు తెగి పడగానే, భయంకరంగా కనిపించిన అతని ధడ తన రక్తంతోనే ఆ గజాన్ని స్నానింపజేసినట్లుగా అనిపించింది. యుద్ధంలో జలసంధుని సంహరించిన సాత్వత వీరుడు యుద్ధకార్యపు తక్షణతతో వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the grim reality of war: bodily power and pride end in sudden ruin, and the battlefield reduces even great warriors to impermanent flesh. It implicitly warns that violence, once unleashed, spreads beyond the target—symbolized by the elephant being bathed in blood—highlighting the ethical cost and contagion of warfare.
Sañjaya describes Jalasandha being slain so violently that his severed head and arms fall, and his blood splashes over an elephant. After killing Jalasandha, the Sātvata warrior quickly moves on, as the battle continues without pause.